Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Không đặt chỉ tiêu lạm phát là để bảo vệ niềm tin??

Posted by BEAR on Tháng Sáu 4, 2008

Chiều hôm qua 3/6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về phát triển kinh tế mà không bao gồm chỉ tiêu về lạm phát. Có vẻ nghịch lý, nhưng thực sự đây là một động thái tích cực để khôi phục niềm tin của thị trường.

Đây có lẽ là một lần hiếm hoi, nếu không phải là duy nhất, cả Chính phủ và Quốc hội nhất trí không đưa ra một chỉ tiêu về lạm phát, tuy lạm phát đang là vấn đề nóng hổi nhất của đất nước.

Nền kinh tế Việt Nam đang trải qua một giai đoạn hết sức khó khăn. Lạm phát và nhập siêu liên tục lập các kỷ lục mới, thị trường chứng khoán và bất động sản đi xuống, thị trường tài chính nóng lạnh bất thường, sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân đang gặp những khó khăn nghiêm trọng…

Tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều dấu hiệu của một chân trời ấm áp. Việt Nam đứng thứ nhì thế giới về xuất khẩu gạo trong khi giá gạo thế giới đang tăng kỷ lục. Việt Nam đứng nhì thế giới về xuất khẩu cà phê, trong khi giá cà phê trên thế giới đã tăng gấp ba lần trong mấy năm qua. Trong 5 tháng đầu năm 2008, dòng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã đạt con số kỷ lục là hơn 14,7 tỉ USD.

Trong hai ngày 31/5 và 1/6 tại TP. HCM đã có cuộc triển lãm quốc tế về thị trường tài chính, do Sở Giao dịch Chứng khóan TP. HCM và công ty NextView Singapore tổ chức. Trong buổi tọa đàm về đầu tư, Giám đốc Quỹ đầu tư VinaCapital lưu ý: khi các nước trong khu vực đang có hiện tượng vốn chảy ra, thì trong 5 tháng đầu năm dòng vốn đầu tư gián tiếp vẫn chảy vào Việt Nam hơn 600 triệu USD.

Báo cáo mới nhất của tập đoàn đầu tư Goldman Sachs ngày 3/6 cũng lưu ý: trong suốt thời gian qua, các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn mua vào nhiều hơn bán ra. Bất chấp nhập siêu tăng cao, cán cân ngoại hối (chênh lệch giữa dòng ngoại hối chảy vào và chảy ra) vẫn luôn là một con số dương.

zz
Để vượt qua giai đoạn khó khăn, điều quan trọng là phải có niềm tin (ảnh minh họa)

Những xáo động chỉ vì niềm tin

Về tình hình hiện nay, ông Jonathan Pincus, kinh tế trưởng của Chương trình phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam nói “trong kinh tế vĩ mô, yếu tố uy tín và niềm tin là 90%”. Có thể hơi quá, nhưng rõ ràng phải nhìn nhận là thị trường gần đây có quá nhiều biến động chỉ vì yếu tố niềm tin.

Trong cơn sốt giá gạo xảy ra vào cuối tháng 4/2008, chỉ trước đó 4 ngày, báo VietNamNet đã đăng bài cho thấy Việt Nam mỗi năm dư thừa 4,5 triệu tấn gạo. Số gạo đó đủ để nuôi thêm 37 triệu người nữa. Vậy mà khi có tin đồn thiếu gạo, rất nhiều người đã nhanh chóng tin vào lời đồn thổi để đổ xô đi mua gạo. Khi cơn sốt qua đi, nhiều gia đình nhìn lại thấy mình đã vội đi mua trữ gạo cho cả năm!

Trước đây, nhiều chuyên gia đánh giá hệ số P/E (giá cổ phiếu so với lợi nhuận của doanh nghiệp) ở khoảng 15-20 là vừa. Thế nhưng khi giá lên cao, chỉ số P/E của một số cổ phiếu lên đến 30-35 vẫn có nhiều người mua. Còn nay khi giá xuống, chỉ số P/E của nhiều cổ phiếu xuống dưới 10, nghĩa là giá đã xuống quá thấp, cũng vẫn chỉ thấy người bán.

Chỉ vài tháng trước, nhiều người có ngoại tệ phải chạy đôn chạy đáo để bán mà không tìm được ai mua. Đến mấy ngày qua thì trên thị trường tự do lại thấy người đi mua đô la vào, giá càng cao thì càng nhiều người mua. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã cam kết không thiếu đô la.

Mấy năm trước, người viết bài này đã so sánh: nếu một nhà vật lý cố chứng minh trái đất vuông, dù có bao nhiêu người tin ta thì trái đất vẫn tròn. Còn nếu một nhà tư vấn phán “giá sắp lên”, những người cả tin vội đổ xô đi mua. Nhiều người mua thì tất yếu giá lên. Thế là người ta bảo nhau: cái ông tư vấn kia thật là thần thánh. Chẳng ai nghĩ đến chuyện nếu mọi người không đổ xô đi mua thì giá chắc gì đã lên.

Theo nhìn nhận của các chuyên gia kinh tế, Chính phủ đang có nhiều chính sách hợp lý để chống lạm phát: cắt giảm đầu tư và chi tiêu công, tăng lãi suất, siết chặt tín dụng… Nhưng các chính sách đó mang lại hiệu quả nhanh bao nhiêu và mạnh bao nhiêu, thì lại phải dựa phần lớn vào niềm tin. Để có thị trường có niềm tin, những yếu tố cần thiết hàng đầu là uy tín, nhất quán, và minh bạch.

Thận trọng để giữ uy tín

Dư luận có thể hỏi: tại sao nghị quyết của Quốc hội lại không đưa ra chỉ tiêu lạm phát? Có lẽ phải nhìn nhận đây là một động thái tích cực để khôi phục và bảo vệ niềm tin.

Trong bộ phim “The Insider” với các diễn viên hàng đầu như Russell Crowe, Al Pacino… ông Chủ tịch của một tập đoàn doanh thu hàng chục tỉ đô la mỗi năm đã có một câu nói nổi tiếng: “Từ một nhân viên bán hàng, tôi đã trở thành Chủ tịch. Tại sao? Bởi vì tôi không bao giờ hứa một điều gì mà không thể giữ lời”.

Thị trường thế giới và trong nước đang có biến động mạnh. Mỗi chính sách đưa ra đều có mặt trái và mặt phải. Trong bối cảnh đó, tất nhiên Chính phủ và Quốc hội cũng có thể đưa ra một lời hứa để sau đó phải thực hiện bằng mọi giá. Nhưng nếu không lường trước được cái giá đó, thì điều khôn ngoan là không nên hứa.

Sự nhất quán cần thiết

Để có niềm tin của thị trường, những nhà lập chính sách cần có những thông điệp nhất quán. Nhất quán theo thời gian, nghĩa là những gì đã tuyên bố không thể dễ dàng thay đổi, và nếu thay đổi phải có giải thích một cách thuyết phục. Nhất quán theo bề rộng, nghĩa là lãnh đạo một ngành này đã nói thì lãnh đạo khác không thể nói ngược lại.

Một ví dụ nhỏ. Ngày 23/4, Chủ tịch Tập đoàn Điện lực trả lời báo chí: đầu tư của EVN ra ngoài ngành chiếm chưa đầy 2%, về bất động sản thì mới hình thành một số đơn vị… Tuy nhiên, ngày 31/4, Bộ trưởng Bộ Công thương trả lời Quốc hội: đầu tư ngoài ngành của EVN chỉ chiếm 3,4% và chưa hề có dự án nào cho bất động sản như dư luận và báo chí nói đến.

Tất nhiên các con số có thể đều đúng, chỉ khác nhau về cách định nghĩa. Nhưng người dân không được giải thích về sự khác biệt trong định nghĩa (nếu có). Họ chỉ  thấy sự khác biệt và tự nhiên niềm tin vào các tuyên bố khác cũng bị giảm sút.

Sự minh bạch cần thiết

Năm 2007, cán cân thanh toán ngoại hối của Việt Nam thặng dư hơn 9 tỉ USD. Từ đầu năm đến nay, chênh lệch giữa dòng ngoại tệ chảy vào và chảy ra vẫn là con số dương. Đó là những con số rất tích cực để củng cố niềm tin. Điều lạ là những con số này không được nhấn mạnh trong các báo cáo của Việt Nam, mà chỉ được biết đến thông qua báo cáo của các tổ chức nước ngoài.

Trong số các chính sách chống lạm phát, những giải pháp tình thế được nêu rất cụ thể, ví dụ như các mệnh lệnh hành chính để không tăng giá mặt hàng này hay mặt hàng kia. Nhưng điều quan trọng hơn là Chính phủ đã có những chính sách căn cơ để xử lý tận gốc. Điều lạ là những chính sách này lại không được thông tin đầy đủ đến người dân.

Ví dụ, khi Chính phủ tuyên bố ngưng hoặc cắt giảm các dự án đầu tư, rất cần kèm theo đó những chi tiết cụ thể như có bao nhiêu dự án, mỗi dự án sẽ cắt giảm được bao nhiêu kim ngạch nhập khẩu, bao nhiêu khoản chi ngân sách, và bao nhiêu tín dụng ngân hàng… Có thế, người dân mới nhìn thấy được mối liên hệ giữa chính sách và tác động giảm lạm phát.

Nhà văn người Pháp thế kỷ 17, La Fontaine đã nói “Mọi người rất dễ tin vào điều gì họ sợ hoặc điều gì họ mong muốn”. Một thị trường khởi sắc trở lại, đó là điều mọi người đều mong muốn. Và nếu mọi người tin, thì thị trường sẽ khởi sắc.

  • Bùi Văn

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: