Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Phân biệt “Quyền Sở Hữu” và “Quyền Sử Dụng” gây ra tham nhũng

Posted by BEAR on Tháng Một 10, 2009

RFA

2009-01-09

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ban hành một chỉ thị về đất đai có liên quan đến tôn giáo. Giới quan sát cho rằng, chỉ thị này quan trọng vì nhắm hạn chế hoặc đề phòng không để xảy ra những tranh chấp như đã và đang xảy ra nhiều nơi trên toàn quốc, nhất là tại Hà Nội.

Nông dân bị mất đất canh tác thường tập trung trước trụ sở các cơ quan trung ương ở Hà Nội và Sài Gòn để khiếu kiện đòi đất.
Tiến sĩ luật sư Nguyễn Vân Nam, nguyên là giáo sư luật tại Đức, hiện đang làm việc tại TP.HCM, đã dành cho chúng tôi một cuộc nói chuyện liên quan đến chỉ thị này. Trước hết, Tiến sĩ Nguyễn Vân Nam nhận định:

TS Nguyễn Vân Nam: Cái chỉ thị mới đây của Thủ Tướng thì cũng phù hợp với lại cái tinh thần của nghị quyết của Quốc Hội. Cái nghị quyết này ở Việt Nam thì nó có hiệu lực pháp lý vì nó do cơ quan lập pháp ban hành cho nên nó có hiệu lực và ta phải chịu thôi. Không cơ quan nào, không toà án nào dám nhận đơn khiếu nại hay là xử kiện cả.
Phải chấp nhận?

Thiện Giao: Liệu nhà do nhà nước đã quản lý theo các chính sách chẳng hạn như chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa mà bây giờ nhà nước nói rằng không xét lại và không thừa nhận quyền đòi lại, thì đứng về mặt luật học, theo ông, việc quản lý đó trong giai đoạn cải tạo xã hội chủ nghĩa thì ông nghĩ như thế nào, có hợp lý hay không?

TS Nguyễn Văn Nam : Chúng ta không thể nói được cái việc đó có hợp lý hay không hợp lý mà chúng ta chỉ có thể nói được nó có hợp pháp hay không hợp pháp mà thôi. Một nhà nước này ở một chế độ như thế này thì những cái nghị quyết như vậy là hợp pháp và không thể thay đổi được. Đó là một thực tế, phải chấp nhận, tại vì ở đây là nhà nước CHXHCN Việt Nam và những cái nghị quyết như vậy được ban hành bởi cơ quan lập pháp của nhà nước.

Thiện Giao: Ông vừa mới nói đến vấn đề là chúng ta nên đặt câu hỏi có hợp pháp hay không thay vì hỏi có hợp lý hay không?

TS Nguyễn Văn Nam : Đó là hợp pháp bởi vì nó tuân theo những trình tự do pháp luật, hiến pháp của Việt Nam quy định, đã được ban hành bởi một cơ quan có thẩm quyền cao nhất, đó là cơ quan lập pháp, là quốc hội, cho nên nó là hợp pháp.

Ở các nước khác, một trong những quyền căn bản nhất của con người làm nên nền tảng của xã hội, đó là quyền sở hữu đất đai.

Ở đây đất đai, nhà nước CHXHCN Việt Nam không công nhận quyền tư hữu, mọi cái ở đây chúng ta chỉ có thể nói nó có hợp pháp hay không hợp pháp, ở thời điểm này, với nhà nước này, hay không mà thôi.
Quyền của người dân

Thiện Giao: Vâng. Ông vừa đề cập đến cái quyền mà ông cho là một cái quyền rất là thiêng liêng, đó là quyền sở hữu tài sản mà trong đó có quyền sở hữu đất đai, thì ở Việt Nam người dân chỉ được quyền sử dụng đất đai?

TS Nguyễn Văn Nam : Người dân chỉ được quyền sử dụng đất thôi. Quyền sử dụng đất này là một quyền có thời hạn và có giới hạn. Thì đây cũng chính là một vấn nạn. Theo tôi thì chính việc không thừa nhận quyền tư hữu về đất đai là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ra tệ nạn tham nhũng ở Việt Nam.

Thiện Giao: Là một giáo sư đại học về luật ở nước ngoài thì với một sự đối chiếu về quyền này với luật pháp ở nước ngoài thì ông thấy như thế nào ạ? Ở nước ngoài thì sao ạ?

TS Nguyễn Văn Nam : Ở nước ngoài thì nó giản dị thôi. Ở các nước phát triển, ở các nước tương đối có một xã hội dân sự bình thường, văn minh, thì họ theo một nguyên tắc chung hết, đó là thừa nhận quyền tư hữu của cá nhân, trong đấy có quyền sở hữu bất động sản và đất đai. Cái đó là nền tảng căn bản cho một xã hội dân sự.
Yếu tố tôn giáo

Thiện Giao: Trở lại với Chỉ Thị 1940/CT-TTg của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng thì có nói đến cái việc những đất liên quan đến tôn giáo mà do nhà nước đã quản lý hoặc bố trí sử dụng thì chỉ thị nay nói rằng đã là bố trí sử dụng thì các cơ quan hay tổ chức được giao quyền sử dụng thì phải sử dụng đúng mục đích?

TS Nguyễn Văn Nam : Tôi nghĩ là cái việc sử dụng sai mục đích không những trong đất đai của tôn giáo mà đó cũng là một vấn nạn hiện nay đưa đến khiếu kiện nhiều nhất, đó là việc sử dụng sai mục đích. Tôi tin chắc rằng các giáo dân, như trường hợp chúng ta biết trong thời gian vừa qua, chắc chắn sẽ không có phản đối dữ dội như vậy nếu như việc sử dụng những mảnh đất của nhà thờ được sử dụng vào những mục đích chung.

Chỉ thị vừa qua cũng có nhắc nhở các cơ quan công quyền về việc phải hết sức lưu ý trong việc sử dụng các bất động sản thuộc các tổ chức tương đối nhạy cảm như là những tổ chức tôn giáo.

Và cái chỉ thị vừa rồi tôi cũng thấy có một biểu hiệu đáng mừng là cái chỉ thị của thủ tướng tuân theo và nằm trong phạm vi đã được quy định bởi nghị quyết của quốc hội từ trước. Nó không vượt quá cái đấy. Đó là một biểu hiệu đáng mừng. Thủ Tướng cũng nhắc nhở là mọi người phải tuân theo pháp luật để giải quyết các vụ đất đai của tôn giáo .

Thiện Giao: Câu hỏi cuối cùng, cũng trong Chỉ Thị 1940/CT-TTg Thủ Tướng có nói rằng đất do cơ sở tôn giáo đang sử dụng vào một số mục đich chẳng hạn như nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh doanh phi nông nghiệp và từ thiện chẳng hạn, thì nếu như không có tranh chấp đất đai trên mảnh đất đó thì sẽ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như các hộ cá nhân, có nghĩa là được quyền chuyển mục đích sử dụng. Như vậy thì trước đây những đất liên quan đến tôn giáo không được cấp quyền sử dụng đất hay sao ạ?

TS Nguyễn Văn Nam : Có rất là nhiều mảnh đất tôn giáo, những tài sản và đất đai thuộc về tôn giáo là một vấn đề rất là tế nhị. Thông thường, trong nhiều trường hợp tôi biết thì chính phủ hay cơ quan có trách nhiệm vẫn lờ đi cho sử dụng tiếp tục thôi, nếu như giáo dân ở đó hay giáo xứ ở đó không có yêu cầu cụ thể là bây giờ phải chứng nhận đây là tài sản của tôn giáo hay là chứng nhận chúng tôi có quyền sử dụng đất đai, thì mọi việc vẫn như từ xưa tới nay không ai nói đến hết.

Cho nên hiện nay tôi nghĩ rằng để có một hướng xử lý cho những vụ việc tiếp theo có thể xảy ra như ở Hà Nội thì Thủ Tướng có đề xuất cái chỉ thị giải quyết như vậy, tức là nếu có yêu cầu, nếu giáo xứ ở đó có yêu cầu thì sẽ xử lý theo hướng như là một công dân Việt Nam bình thường khác.

Thiện Giao: Xin cảm ơn Luật Sư.


Hưng Yên: dân cắm cờ xuống đất, phản đối chính quyền

Cuộc biểu tình của hàng ngàn nông dân 3 xã thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, bắt đầu từ sáng sớm ngày 7 tháng Giêng, đến hôm nay vẫn tiếp diễn với hiện tượng “người dân cắm cờ xuống đất,” phản đối.

Phía người dân thì không chịu bán đất, phần vì không thoả thuận được giá,muốn giữ đất làm ruộng; phần vì trong khi chính quyền thì kiên quyết giải toả để xây dựng đường xá và khu đô thị Văn Giang.

Một người dân khác, cư trú tại thôn Hạ, xã Cửu Cao, thì cho biết vào hôm 7 tháng Giêng, “giữa công an và người dân đã có xô xát.”

Tranh chấp đất đai

Theo tin tức của báo chí trong nước, thì dự án có diện tích gần 500 hecta, được đấu thầu đầu năm 2006, từ đó phát sinh ra nhiều tranh chấp và phản đối từ phía người dân. Đến năm 2007, thủ tướng Chính Phủ ra công văn, chỉ đạo triển khai tiếp dự án sau nhiều tháng đình trệ.

Một người dân ở xã Cửu Cao nói với chúng tôi, là “người dân không bán ruộng vì trả rẻ quá, vào khoảng 48 triệu 600 ngàn đồng cho 1 sào, tức là 360 mét vuông.”

Nộp tiền trước khi khiếu kiện?

Tháng 12 năm ngoái, Ủy ban thường vụ quốc hội Đảng Cộng Sản Việt Nam đã thông qua một pháp lệnh khá lạ đời. Đó là – để nâng cao trách nhiệm của người đi khiếu kiện về quyết định hay hành vi hành chánh trong lãnh vực đất đai, mọi người đều phải nộp tạm ứng án phí và chịu án phí trong trường hợp đơn khiếu kiện không được tòa án chấp nhận. Bà Lê Thị Ba, chủ tịch ủy ban tư pháp quốc hội Cộng Sản Việt Nam đã giải thích về lý do ra đời của pháp lệnh này là để:

1/ Tránh tình trạng khiếu kiện tràn lan, thiếu căn cứ, gây bất ổn xã hội và

2/ Bảo đảm tính nhân đạo, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản… của công dân.

Vấn đề khiếu kiện đất đại không chỉ mới xảy ra cách nay vài năm mà đã có từ năm 1979 và bùng phát mạnh mẽ từ năm 1986 khi mà đảng Cộng sản Việt Nam tung ra chính sách khoán nông nghiệp của Bộ chính trị, viết tắt là khoán 10. Trong chính sách cải tạo nông nghiệp sau khi chiếm Miền Nam Việt Nam, đảng Cộng Sản đã bắt tất cả nông dân phải đem ruộng đất canh tác nộp vào Hợp tác xã, để cùng làm chung và hưởng chung. Hậu quả là sản lượng nông sản tại đồng bằng miền Nam xuống dốc một cách thê thảm, dẫn đến nạn đói đe dọa lên cả nước vào những năm đầu thập niên 80. Đến năm 1985, Cộng sản Việt Nam phải mở cửa đề tìm thêm phương tiện từ bên ngoài để nuôi chế độ vì Liên Xô không còn đủ khả năng chi viện được nữa. Trong bối cảnh này, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã học được chính sách khoán 10 của ông Đặng Tiểu Bình, tức trả lại ruộng đất cho nông dân tự canh tác và chỉ nộp lại khoán sản phẩm cho nhà nước.

Trong thực tế, cán bộ hợp tác xã mang ruộng đất xấu trả lại cho nông dân và giữ lại những ruộng đất tốt cho mình hay chia chác cho thân nhân. Chính vì lý do này đã tạo ra làn sóng khiếu kiện – bùng nổ từ đầu năm 1990.

Ngoài ra, từ năm 1991, Cộng sản Việt Nam mở rộng chính sách vận động đầu tư, cho các công ty quốc doanh của nhà nước hợp tác với những công ty ngoại quốc thành lập các xí nghiệp liên doanh. Đa số các công ty quốc doanh không có vốn nên đã hợp tác với các công ty ngoại quốc bằng cách: dùng vũ lực cưỡng bức và chiếm đoạt đất đai của người dân, trả với giá rẻ mạt để xây dựng các nhà máy sản xuất, hoặc xây dựng khách sạn, sân Golf để thành lập những trung tâm giải trí, du lịch. Tình trạng cướp đất này cũng đã tạo ra làn sóng khiếu kiện thứ hai.

Song song, do nhu cầu mở rộng các khu chế xuất công nghiệp và xây dựng hạ tầng cơ sở, Cộng sản Việt Nam cũng đã chiếm đất, phá nhà của dân và chỉ bồi thường một số tiền tượng trưng. Sự kiện này đã tạo nên làn sóng khiếu kiện thứ ba.

Theo thống kế của Bộ tư pháp Cộng sản Việt Nam thì từ năm 1990 cho đến cuối năm 2006, đã có khoảng 28 triệu hồ sơ khiếu kiện – đa số thuộc về ruộng đất bị trưng dụng mà không được bồi thường một cách hợp lý. Có những ruộng đất của nông dân bị cướp đoạt đã bị mua đi bán lại đến hơn 5 lần, khiến cho tòa án Cộng sản Việt Nam không biết phải quyết vụ kiện từ đâu. Cũng theo thống kê của Bộ tư pháp Cộng sản Việt Nam cho biết là tòa chỉ có thể giải quyết khoảng 70% hồ sơ khiếu kiện. Nghĩa là hiện còn khoảng 8 triệu hồ sơ khiếu kiện chưa giải quyết. Vào năm 2002, ông Phan Văn Khải lúc còn là Thủ tướng đã cho lập một Ủy ban giải quyết vấn đề khiếu kiện ruộng đất giao cho ông Lê Huy Ngọ, cựu Bộ trưởng nông nghiệp, phụ trách thành lập một số Ủy ban Trung ương đến từng địa phương trực tiếp giải quyết; nhưng cuối cùng cũng không giải quyết được vì hai lý do rất cơ bản:

1/ Những chủ nhân ông của các ruộng đất mà nông dân đi khiếu kiện đã đổi qua nhiều đời chủ nên không thể nào lấy lại để giao trả cho chủ nhân đầu tiên. Nghĩa là những ruộng đất mà cán bộ Cộng sản Việt Nam lấy của dân từ thập niên 80 đã tẩu tán, bán lại cho những người khác làm chủ.

2/ Những công ty liên doanh bỏ tiền ra để trả cho nông dân một cách rẻ mạt khi trưng thu ruộng đất của họ thì nay đã bị phá sản, hay chuyển nhượng qua những công ty khác, nên nhà nước cộng sản Việt Nam không thể ép buộc để hoàn trà lại cho nông dân.

Chuyện đất dai ở Hòa Bình

Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng vừa giao UBND TP Hà Nội chỉ đạo tiến hành kiểm tra, rà soát lại việc phê duyệt quy hoạch chi tiết, cấp giấy chứng nhận đầu tư, giao đất, thu hồi đất của từng dự án trên địa bàn 4 xã Yên Bình, Yên Trung, Tiến Xuân và Đông Xuân trước đây thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình nay sáp nhập về Hà Nội.

Theo Bộ Xây dựng, khi có thông tin mở rộng địa giới hành chính thủ đô Hà Nội, trên địa bàn 4 xã đã xảy ra tình trạng các chủ đầu tư tranh thủ lập đồ án quy hoạch, dự án đầu tư, đăng ký đầu tư ồ ạt tại tỉnh Hoà Bình. Một số quyết định giao đất của UBND tỉnh Hoà Bình vội vàng, bất hợp lý và thiếu dân chủ ở cơ sở.

Thực tế các đồ án, dự án đã và đang triển khai chỉ nghiên cứu trong phạm vi giới hạn khu đất của dự án; có dự án còn vi phạm vùng cấm xây dựng của tuyến hạ tầng kỹ thuật quốc gia. Một số dự án chưa gắn với địa hình tự nhiên, cảnh quan, môi trường; chưa có giải pháp tốt để bảo tồn làng, bản dân tộc cũng như các giải pháp bảo tồn, gìn giữ môi trường sinh thái.

Đây không phải là lần đầu tiên tỉnh miền núi Hòa Bình bị phát hiện có sai phạm trong quản lý đất đai. Năm 2007, Chính phủ từng kết luận sai phạm của tỉnh này liên quan đến việc giải phóng mặt bằng, xây dựng đường Hồ Chí Minh, đoạn đi qua tỉnh.

Giải quyết dứt điểm khiếu nại đất đai ở Hòa Bình!

15:39′ 21/09/2007

Theo đó, UBND tỉnh Hoà Bình phải x lý nghiêm minh những người lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo, gây rối trật tự công cộng, cản trở việc thi công xây dựng, chỉ đạo giải quyết việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhân dân (nhất là những người bị thu hồi đất) đồng tình ủng hộ việc triển khai xây dựng đường Hồ Chí Minh.

Truyện dài kỳ : đất đai (4)

Truyện dài kỳ : đất đai (3)

Truyện dài kỳ : đất đai (2)

Truyện dài kỳ : đất đai (1)

THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HIỆN NAY

Để nông dân có quyền sở hữu trên mảnh ruộng của mình

Việt Nam cần cuộc cách mạng mới về ruộng đất?

Đất Tòa Khâm thành vườn hoa

Giáo Xứ Thái Hà: Linh địa Đức Bà bị đổi thành Công Viên 1 Tháng Sáu

Vĩnh Long: Xây công viên trên đất thuộc Nữ Tu Viện Dòng Thánh Phaolồ

Chuyện về những khu đất… vàng

TP.HCM hiện có nhiều khu đất nằm ở vị trí đắc địa tại trung tâm được quy hoạch cho nhiều dự án lớn của thành phố. Thế nhưng, sau nhiều năm, nhiều khu đất vẫn nguyên trạng “hoang vu”. Nó chẳng những gây lãng phí nguồn tài nguyên đất mà còn sinh ra nhiều nhức nhối cho những người dân khi phải sống phấp phỏng cùng những dự án treo kiểu này.

Gia đình bà Sáu – Khu công nghiệp cảng Cát Lái đã phải sống lay lắt hơn chục năm nay, bởi đất của gia đình bà nằm trong diện quy hoạch. Hơn chục năm trời, những đứa con và đến nay là những đứa cháu của bà phải chịu đựng cảnh sống như thế này cũng chỉ để chờ đợi phương án đền bù, tái định cư đến nơi ở mới. Nhưng đến giờ tất cả vẫn bặt vô âm tín: “Năm nào cũng có người đến kiểm đếm rồi để đấy, chúng tôi sống khổ quá”.

Còn chị Thiềm thì chẳng biết làm gì với hơn với 4.000 m đất trồng lúa của mình, chỉ biết nhìn cỏ mọc. Những nhà có tiền đã chuyển đi nơi khác, để đất hoang. Còn những người ở lại, làm ruộng giữa đất hoang thì cuối cùng lúa cũng bị chuột ăn hết. Sống bằng nghề nông, nhưng cũng chẳng có gạo mà ăn.

Còn ông Hạnh, Giám đốc công ty Đức hạnh đã không khỏi xót xa mỗi khi qua lại mảnh đất này. Mảnh đất đã từng là khu cảng sầm uất của công ty ông, nơi đã từng nuôi sống hàng nghìn công nhân làm nghề đá cung cấp cho nhà máy xi măng Sao Mai bên cạnh. Lấy lí do đất trong dự án, họ thu hồi, phá dỡ, công nhân nghỉ việc, trong khi nhiều năm qua đất vẫn để hoang hoá.

Ông Đoàn Văn Đức, Giám đốc công ty cổ phần xây dựng giao thông cho biết: Đó là nồi cơm của hàng trăm công nhân. Nếu họ thu hồi đất họ làm thì không sao, nhưng họ để không. Tôi mong muốn cùng kết hợp đầu tư mà họ không đồng ý, trong khi đất để hoang hoá thế này”.

Trên chục năm nay, 64 ha Dự án khu công nghiệp Cảng cát lái mới chỉ đền bù được trên một nửa, số còn lại vẫn hoang hoá. Không ai biết trong hơn chục năm qua, dự án chậm triển khai do chủ đầu tư không đủ năng lực tài chính hay xí chỗ? Cũng không ai đặt vấn đề có nên giao cho chủ đầu tư khác để triển khai nhanh dự án, giúp những người dân thoát khỏi cuộc sống lay lắt này .

Ngay tại trung tâm thành phố HCM, khó ai có thể tưởng tượng những cuộc sống như thế này vẫn cứ tồn tại giữa Trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Thành phố không chỉ có những khu vực phồn hoa, nó còn có những khoảng mầu tối, với những ngôi nhà rách nát. Nhưng người ta chỉ muốn che đậy nó mà không ai muốn vá những vết rách này.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: