Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Từ Độc Tài đến Dân Chủ – Gene Sharp (5): Sử Dụng Thế Lực –> Những Phương Cách Đấu Tranh Bất Bạo Động

Posted by BEAR trên Tháng Sáu 21, 2009

Từ Độc Tài đến Dân Chủ – Gene Sharp : Chương 1 – Đối Diện Chế Độ Độc Tài Một Cách Thực Tế

Từ Độc Tài đến Dân Chủ – Gene Sharp: Chương 2 – Những Nguy Hiểm Của Thương Lượng

Từ Độc Tài đến Dân Chủ – Gene Sharp : Chương 3 – Thế Lực Ðến Từ Ðâu?

Từ Độc Tài đến Dân Chủ – Gene Sharp : Chương 4  – Nhược Điểm Của Chế Độ Độc Tài


Chương 5 – Sử Dụng Thế Lực

Trong chương 1 chúng ta đã thấy rằng sự đối kháng bằng quân sự không đánh đúng vào

điểm yếu nhất của chế độ độc tài mà chính là đánh vào điểm mạnh nhất của họ.

Khi chọn tranh đấu trong lãnh vực quân sự, cung cấp vũ khí, kỹ thuật võ trang, hay những lãnh vực

tương tự, những phong trào đối kháng có khuynh hướng tự đặt mình vào một thế bất lợi

thấy rõ. Chế độ độc tài gần như luôn luôn có khả năng quy tụ lực lượng hơn hẳn trong

những lãnh vực này.

Những nguy cơ của việc trông cậy vào các thế lực ngoại bang để giải

quyết vấn đề cũng đã được trình bày.

Trong chương 2 chúng ta đã xét đến những vấn nạn

trong việc dựa vào thương lượng như là một phương cách để dẹp bỏ độc tài.

Vậy thì còn phương cách nào có thể cho lực lượng dân chủ đối kháng lợi thế đáng

kể và có khuynh hướng làm trầm trọng thêm những nhược điểm đã được nhận dạng của

chế độ độc tài?

Có những kỹ thuật hành động nào có thể ứng dụng tối đa phần lý thuyết

về thế lực chính trị đã được thảo luận ở chương 3?

Phương cách đó chính là Phản Kháng Chính Trị.

Phản kháng chính trị có những đặc tính sau:

  • Phương cách này không chạy theo trận thế do những lãnh đạo độc tài chọn lựa, để rồi phải chấp nhận cái kết quả đương nhiên của trận thế đó.
  • Phương cách này rất khó cho chế độ đánh lại.
  • Phương cách này có khả năng đặc thù trong việc xoáy thêm vào các nhược điểm của chế độ và ngay cả có thể cắt đứt các nguồn thế lực của họ.
  • Phương cách này, khi hành động, có khả năng trải rộng nhưng cũng có thể tập trung vào một mục tiêu nhất định.
  • Phương cách này khiến các lãnh tụ độc tài phạm nhiều sai lầm trong phán đoán và hành động.
  • Phương cách này có thể vận dụng hữu hiệu toàn khối quần chúng, và các đoàn thể cũng như định chế xã hội vào cuộc đấu tranh để chấm dứt sự thống trị tàn bạo của một thiểu số.
  • Phương cách này giúp phân phối rộng rãi thực quyền trong xã hội, khiến việc thiết lập và duy trì một xã hội dân chủ khả thi hơn.

Ðấu tranh bất bạo động vận hành ra sao?

Tương tự như khả năng quân sự, phản kháng chính trị có thể được sử dụng cho nhiều mục

đích, từ nỗ lực ảnh hưởng lên đối phương khiến họ phải hành động khác đi, đến việc tạo

điều kiện cho việc giải quyết tranh chấp trong hoà bình, và ngay cả làm tan rã chế độ của

đối phương. Tuy nhiên, phản kháng chính trị vận hành rất khác biệt so với những phương

cách sử dụng bạo lực. Mặc dầu cả hai kỹ thuật đều là phương cách để đấu tranh, nhưng

chúng sử dụng các phương tiện khác nhau và dẫn đến những hậu quả khác nhau. Cách tiến

hành và hậu quả của những tranh chấp bạo động thì ai cũng biết. Súng ống dao búa được

đem ra dọa nạt, đả thương, giết chóc, và hủy hoại.

Đấu tranh bất bạo động, so với đấu tranh bằng bạo lực, thì phức tạp và đa dạng hơn

nhiều. Thay vì súng ống dao búa, quần chúng và các định chế xã hội đấu tranh bất bạo

động bằng các võ khí tâm lý, xã hội, kinh tế, và chính trị. Những cách đánh này đã được

biết đến qua những tên gọi khác nhau như

  • biểu tình phản đối,
  • đình công,
  • bất hợp tác,
  • tẩy chay,
  • bất mãn,
  • và thế lực quần chúng.

Như đã nói tới ở trên, mọi chính quyền chỉ có thể cai trị ngày nào họ còn nhận được

tiếp tế vào những nguồn thế lực của chế độ qua sự hợp tác, quy phục và tuân thủ của

quần chúng và các định chế xã hội.

Phản kháng chính trị, không giống như phương pháp bạo lực, đặc biệt thích hợp cho mục tiêu cắt lìa những

nguồn thế lực đó.

Đấu tranh bất bạo động: vũ khí và kỷ luật

Một sai lầm thường thấy trong những trận phản kháng chính trị thuần tính ứng biến trong

quá khứ là chỉ trông cậy vào hai phương pháp, đình công và biểu tình số đông. Thực ra,

có rất nhiều phương pháp cho phép các chiến lược gia đối kháng phân tán hay tập trung

lực kháng cự tùy theo nhu cầu tình hình.

Cho đến nay, đã có khoảng 200 phương pháp chỉ để đấu tranh bất bạo động, và chắc chắn

sẽ còn nhiều hơn nữa trong tương lai. Những phương pháp này được xếp thành 3 loại chính:

  1. Phản đối và thuyết phục,
  2. Bất hợp tác, và
  3. Can thiệp.

Những phương pháp bất bạo động thuộc loại phản đối và thuyết phục là những cuộc

biểu dương phần lớn mang tính biểu kiến, bao gồm diễn hành, xuống đường và những

đêm canh thức (54 phương pháp).

Loại bất hợp tác được chia ra làm 3 nhóm nhỏ:

  • (a) bất hợp tác xã hội (16 phương pháp),
  • (b) bất hợp tác kinh tế, bao gồm tẩy chay (26 phương pháp) và đình công (23 phương pháp), và
  • (c) bất hợp tác chính trị (38 phương pháp).

Loại can thiệp bất bạo động bằng những hình thức tâm lý, thể chất, xã hội, kinh tế,

và chính trị, như tuyệt thực, chiếm ngụ bất bạo động, và hình thành chính quyền song

song (41 phương pháp).

Một danh sách gồm 198 những phương pháp kể trên được liệt kê trong phần Phụ

Lục của tài liệu này.

Nếu được chọn lựa cẩn thận, và áp dụng kiên trì trên bình diện rộng lớn, trong sự

định hướng của một chiến lược khôn ngoan kèm với những chiến thuật thích hợp, bởi

những người được huấn luyện cẩn thận, nhiều phương pháp trong danh sách nói trên có

khả năng tạo khó khăn trầm trọng cho mọi chế độ bất hợp pháp. Ðiều này đúng cho tất cả

các chế độ độc tài.

Ngược với những phương tiện quân sự, các phương thức đấu tranh bất bạo động có

thể tập trung trực tiếp vào những vấn đề đang tranh chấp.


Thí dụ, vì căn bản của vấn đề độc tài là chính trị, nên những hình thức đấu tranh bất bạo động

ở dạng chính trị phải là chủ yếu, bao gồm những việc nhằm phủ nhận tính chính danh của các

kẻ độc tài và bất hợp tác với chế độ. Phương thức bất hợp tác cũng có thể được áp dụng để chống

riêng một số chính sách. Có lúc việc cố tình đình công hay lãng công cần được tiến hành trong im lặng

và kín đáo, nhưng cũng có lúc cần để các hành động bất phục tùng, biểu tình quần chúng,

đình công bãi thị xảy ra công khai cho mọi người thấy.

Trong trường hợp khác, nếu chế độ độc tài yếu nhược trước các áp lực kinh tế, hoặc

nếu dân chúng có nhiều than trách về chế độ trong lãnh vực kinh tế, thì các hình thức đấu

tranh tác động lên kinh tế, như tẩy chay hay đình công, là những phương pháp kháng cự

thích hợp. Những nỗ lực của chế độ nhằm khai thác hệ thống kinh tế có thể đối lại được

bằng loại đình công toàn diện ngắn hạn, lãng công, hay vận động các chuyên gia ở những

vị trí then chốt từ chối tiếp tay với chế độ (hay trốn đi mất dạng). Nhiều hình thức đình

công có thể được chọn lựa để sử dụng tại những khâu then chốt trong tiến trình sản xuất,

chuyên chở, cung cấp nguyên vật liệu, và phân phối sản phẩm.

Một số phương pháp đấu tranh bất bạo động đòi hỏi người ta phải làm những hành

động không dính dáng gì đến đời sống thường ngày, chẳng hạn như phát truyền đơn,

in ấn bí mật, tham gia tuyệt thực, tọa kháng trên đường phố. Những phương pháp này

có thể là khó làm đối với một số người trừ khi họ đang trong những hoàn cảnh vô cùng

khốn quẫn.

Tuy nhiên, cũng có những phương pháp đấu tranh bất bạo động khác chỉ cần người

ta làm khác với đời sống thường ngày một chút thôi. Thí dụ, công nhân vẫn đến trình diện

tại hãng sở, nhưng thay vì đình công, họ chỉ cần cố ý làm việc chậm hơn hay kém hiệu

quả hơn thường lệ. Họ có thể cố ý làm “sai sót” một cách thường xuyên. Có người lấy cớ

“đau ốm” hay “bị kẹt” không đi làm được vào cùng một thời điểm nhất định nào đó. Hoặc

cũng có thể đơn giản từ chối không làm nữa. Cũng có người cố đi dự các nghi lễ tôn giáo

khi nghi lễ này bày tỏ không chỉ góc nhìn của tôn giáo mà cả xác quyết chính trị.

Người ta có thể bảo vệ trẻ em khỏi bị nhiễm những tuyên truyền của chế độ bằng cách giáo dục

con em tại gia hoặc tại những lớp học bất hợp pháp.

Người ta cũng có thể từ chối gia nhập những đoàn thể mà chế độ “đề nghị” hay bắt buộc – những đoàn thể

mà chẳng ai tự ý muốn vào. Vì những loại hành động này rất gần với những sinh hoạt thường ngày nên

việc tham gia vào cuộc đấu tranh giải phóng đất nước trở nên dễ dàng hơn rất nhiều cho số đông dân chúng.

Vì đấu tranh bất bạo động và đấu tranh bạo động khác nhau từ căn bản trong cách

vận hành. Trong tiến trình phản kháng chính trị dù chỉ bạo động trong một giới hạn nào

đó cũng sẽ phản tác dụng, vì nó sẽ chuyển cuộc đấu tranh qua một trận thế mà kẻ độc tài

có lợi thế đến độ choáng ngộp (về phương tiện chiến tranh quân sự). Kỷ luật trong đấu

tranh bất bạo động là chìa khoá của thành công và phải được duy trì bất chấp mọi sự khiêu

khích và đàn áp của những kẻ độc tài và thừa hành.


Việc duy trì kỷ luật bất bạo động khi đối đầu với các đối thủ dùng bạo lực sẽ tạo

điều kiện để tiến hành 4 phương cách tạo thay đổi trong đấu tranh bất bạo động (sẽ bàn

tới trong phần dưới). Kỷ luật bất bạo động cũng cực kỳ quan trọng khi dùng thế quật

Nhu Ðạo trong chính trị.

Trong tiến trình này sự đàn áp thô bạo của chế độ đối với những

người rõ ràng là bất bạo động sẽ tạo phản ứng chính trị ngược vào phía độc tài, tạo ra

những bất đồng chính kiến trong hàng ngũ của họ, cũng như gieo rắc lòng ủng hộ các nhà

đối kháng trong quần chúng — những người mà từ trước đến nay vẫn thường ủng hộ chế

độ, và trong lòng nhiều thành phần thứ ba.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc xẩy ra bạo động ở mức độ giới hạn nào đó

khi chống lại chế độ độc tài là điều không thể tránh được. Sự bực dọc và thù ghét chế độ

có thể bùng lên thành bạo lực. Hoặc một số nhóm vẫn không muốn từ bỏ cách đấu tranh

bạo động mặc dầu họ công nhận vai trò quan trọng của đấu tranh bất bạo động. Trong

những trường hợp này, đừng vì vậy mà bỏ luôn phản kháng chính trị. Tuy nhiên, cần phải

tách biệt càng xa càng tốt giữa hành vi bạo động và bất bạo động trên tính theo địa lý,

nhóm quần chúng, thời điểm và vấn đề. Nếu không, bạo động sẽ ảnh hưởng tai hại lên kế

hoạch phản kháng chính trị vốn có tiềm năng mạnh mẽ và thành công hơn nhiều.

Kinh nghiệm lịch sử cho thấy vẫn có thiệt hại nhân mạng hay bị thương tích trong

khi tiến hành phản kháng chính trị, nhưng con số này thấp hơn nhiều so với phương thức

đấu tranh quân sự. Hơn thế nữa, phản kháng chính trị sẽ không rơi vào cái vòng vô tận

của thô bạo, giết chóc và báo thù.

Đấu tranh bất bạo động vừa đòi hỏi nơi quần chúng vừa giúp họ bỏ đi (hoặc tự kiềm

chế được) sự sợ hãi đối với chế độ và những hành vi đàn áp tàn bạo. Ðánh mất hay kiềm

chế được lòng sợ hãi là yếu tố then chốt trong việc phá hủy quyền lực của nhóm độc tài

bao trùm trên đại khối quần chúng.

Công khai, bí mật và tiêu chuẩn gắt gao

Bí mật, ngụy trang, và lập mưu trong bóng tối tạo thêm vấn đề rất khó khăn cho những

phong trào đấu tranh bất bạo động. Thường thì phía dân chủ khó giữ nổi các ý định hay

kế hoạch khỏi những cặp mắt tình báo hay cảnh sát chính trị của chế độ.

  • Nhìn từ góc cạnh của phong trào thì bí mật không chỉ bắt nguồn từ sự sợ hãi mà còn làm góp phần gia tăng sự sợ hãi.
  • Và chính sợ hãi sẽ làm suy giảm tinh thần kháng cự và làm giảm số người có thể tham gia vào hành động.
  • Bí mật, một khi bị lộ, sẽ góp phần tạo nên những ngờ vực và cáo buộc trong nội bộ phong trào (mà thường là oan uổng) về việc ai là nội gián cho đối phương.
  • Bí mật cũng có thể ảnh hưởng trên khả năng duy trì chủ trương bất bạo động của phong trào.

Ngược lại, sự công khai về chủ trương và kế hoạch không những tạo được

ảnh hưởng ngược với các hậu quả nên trên mà còn góp phần tạo hình ảnh là phong trào

đối kháng thực sự rất mạnh. Vấn đề dĩ nhiên phức tạp hơn nhiều so với vài dòng vắn tắt

này, và có những lãnh vực hệ trọng trong hoạt động đối kháng cần phải giữ bí mật. Quyết

định có nên giữ một việc mật hay không cần phải được lượng giá với đầy đủ dữ kiện bởi

những người hiểu rõ cả về sự vận hành của đấu tranh bất bạo động và những phương tiện

dọ thám của bạo quyền trong từng trường hợp cá biệt.

Những việc như soạn thảo, in ấn và phổ biến các tài liệu chui, sử dụng đài phát

thanh bất hợp pháp trong nội địa quốc gia, cũng như việc thu thập dữ kiện tình báo về các

hoạt động của bạo quyền là loại việc đòi hỏi độ bảo mật cao.

Trong suốt tiến trình đấu tranh bất bạo động, việc duy trì tiêu chuẩn gắt gao trong

hành động ở mọi giai đoạn là điều cần thiết. Trong số những tiêu chuẩn này, yếu tố không

sợ hãi và duy trì kỷ luật bất bạo động là những điều kiện luôn luôn phải có.

Ðiều quan trọng cần nhớ là phải có số đông dân chúng thì mới đủ áp lực để tạo thay đổi, nhưng số

đông đó chỉ trở thành những người tham gia đáng trông cậy khi những tiêu chuẩn gắt gao

được duy trì trong phong trào.

Thay đổi tương quan lực lượng


Các chiến lược gia cần nhớ rằng cuộc tranh chấp, mà trong đó phản kháng chính trị được

áp dụng, là một bãi chiến trường liên tục thay đổi với những đòn công và phản công.

Không có gì đứng yên. Tương quan lực lượng, cả tương đối và tuyệt đối, đều có thể thay

đổi nhanh chóng và liên tục, nhờ ở sự kiên trì đối kháng bất bạo động cho dù bị đàn áp.

Sự thay đổi về lực lượng ở mỗi phía trong hình thức tranh chấp này thường dữ dội

hơn, nhanh chóng hơn, và mang nhiều hệ quả chính trị đa dạng hơn so với loại đối đầu

bằng bạo động.

Chính vì những biến đổi này mà một số hành động của những người đối

kháng kéo theo những tác động xa và lâu hơn nơi chốn và thời điểm sự việc xảy ra. Những

tác động này dội ngược lại và làm mạnh lên hay yếu đi mỗi phía.Thêm vào đó,

phong trào bất bạo động có thể nhờ ở hành động của họ mà ảnh

hưởng đáng kể lên sự gia tăng hay suy giảm sức mạnh tương đối của chế độ.

Thí dụ, sự can đảm và kỷ luật của những nhà đối kháng trước sự đàn áp tàn bạo của chế độ độc tài

có thể tạo ra sự bức xúc, bất mãn, mất tin cậy, và trong những trường hợp quá độ, có thể

dẫn đến nổi loạn ngay trong hàng ngũ quân đội hay trong số quần chúng đảng viên của

chế độ. Sự phản kháng này cũng có thể đưa đến việc quốc tế gia tăng việc kết án chế độ

độc tài.


Hơn nữa, áp dụng phản kháng chính trị khéo léo, kỷ luật và kiên trì có khả năng gia tăng sự tham

gia đối kháng của những người trước đó thầm lặng ủng hộ chế độ hay chọn vị trí trung lập trong cuộc tranh chấp.

Bốn phương cách tạo thay đổi


Đấu tranh bất bạo động tạo ra thay đổi bằng 4 cách. Cách đầu tiên có xác suất thấp nhất

mặc dầu đã từng xẩy ra. Khi một số thành viên của phía đối phương xúc động vì thấy sự

chịu đựng khổ đau của các nhà đối kháng can đảm bất bạo động dưới sự đàn áp của bạo

quyền, hoặc khi họ được thuyết phục bằng lý trí rằng các nhà đối kháng quả là có chính

nghĩa, họ tiến đến thái độ chấp nhận những mục tiêu mà các nhà đối kháng theo đuổi.

Phương cách tạo thay đổi này gọi là cảm hoá. Mặc dầu việc cảm hoá đã có xẩy trong đấu

tranh bất bạo động nhưng rất hiếm. Trong hầu hết các cuộc tranh chấp loại chuyển động

này không thấy xẩy ra hoặc chỉ ở mức độ không đáng kể.

Ngược lại, điều thường thấy xẩy ra hơn là cuộc đấu tranh bất bạo động đẩy dần đến

những thay đổi tình hình và xã hội đên độ đối phương không còn tự tung tự tác được nữa.

Chính sự biến chuyển này phát sinh ra 3 phương cách tạo thay đổi còn lại:

  1. tương nhượng,
  2. ép buộc bằng bất bạo động,
  3. làm tan rã.

Trường hợp nào trong 3 loại này sẽ xẩy ra tuỳ thuộc vào mức độ cán cân thế lực nghiêng

về phía các nhà dân chủ.

Nếu những chuyện đang tranh chấp không phải là những vấn đề cơ bản, những đòi

hỏi của phe đối lập trong một cuộc tranh đấu giới hạn không bị coi là một đe dọa đối với

chế độ, và cuộc đọ sức chỉ khiến cán cân lực lượng nghiêng về phía dân chủ một chút, thì

có thể chấp nhận chấm dứt loại tranh chấp này bằng một bản ký kết thoả thuận mà trong

đó mỗi bên chấp nhận một nửa sự khác biệt giữa đôi bên. Phương cách tạo thay đổi này

gọi là tương nhượng. Nhiều cuộc đình công đã được giải quyết bằng cách này, với mỗi

bên đạt được một số mục tiêu nhưng không bên nào đạt tất cả những gì họ muốn. Phía

chính quyền có thể thấy cách giải quyết này có lợi phần nào cho họ, vì giúp giải toả tình

trạng căng thẳng, tạo ấn tượng “công bằng”, hoặc đánh bóng hình ảnh chế độ trước thế

giới. Vì vậy, cần phải rất thận trọng trong việc lựa chọn vấn đề nào có thể chấp nhận giải

quyết bằng tương nhượng. Hiển nhiên mục tiêu đấu tranh để lật đổ một chế độ độc tài

không nằm trong loại giải quyết này.

Dĩ nhiên đấu tranh bất bạo động còn mãnh liệt hơn nhiều chứ không chỉ dừng lại ở

cảm hóa và tương nhượng. Sự bất hợp tác và phản kháng của quần chúng có thể thay đổi

hoàn cảnh xã hội và chính trị, cách riêng là tương quan quyền lực giữa đôi bên, tới độ tước

đoạt khỏi tay những kẻ độc tài khả năng kiểm soát diễn trình kinh tế, xã hội, và chính trị

trong nội bộ chính phủ và trong xã hội. Quân đội của chế độ trở nên lung lay đến độ họ

không còn ngoan ngoãn nghe lệnh để đàn áp các nhà đối kháng. Khi đã đến tình trạng này

thì mặc dầu các lãnh tụ độc tài vẫn còn yên trên ghế cai trị và vẫn không từ bỏ các ý định

ban đầu, tuy nhiên khả năng hành động hiệu quả của họ đã bị tước mất. Phương cách tạo

thay đổi này được gọi là ép buộc bằng bất bạo động.


Trong một vài trường hợp quyết liệt hơn, những điều kiện tạo ra sức ép bằng bất

bạo động được đẩy tới xa hơn nữa. Kết quả là các lãnh tụ độc tài trên thực tế mất hết khả

năng hành động và hệ thống quyền lực của họ sụp đổ. Sự tự điều hướng, bất hợp tác và

bất phục của các nhà đối kháng hoàn hảo tới độ đối phương không còn dáng vẻ gì là còn

kiểm soát được quần chúng. Guồng máy hành chánh của chế độ từ chối không tuân lệnh

lãnh đạo nữa. Quân đội và cảnh sát nổi loạn. Những cá nhân hay thành phần quần chúng

lúc trước ủng hộ chế độ nay khước từ các người lãnh đạo cũ và không công nhận quyền

cai trị của họ nữa. Từ đó, sự hỗ trợ và phục tòng trước đây của thành phần này biến mất.

Phương cách tạo thay đổi thứ tư này được gọi là làm tan rã hệ thống quyền lực của chế

độ. Nó rốt ráo tới độ đối phương không còn ngay cả sức để mà đầu hàng. Chế độ chỉ còn

đổ bể ra từng mảnh.

Bốn phương cách tạo thay đổi này cần được ghi nhớ trong khi lập chiến lược giải

phóng. Đôi khi, các biến chuyển xảy ra một cách tình cờ. Tuy nhiên, nếu một hay nhiều

phương cách này được chủ ý chọn lựa để tiến hành cuộc đấu tranh, các nhà dân chủ sẽ

có thể hoạch định những chiến lược rõ ràng và hỗ tương cho nhau.

Quyết định chọn lựa phương cách nào tuỳ thuộc rất nhiều yếu tố, bao gồm cả yếu tố

  • thế lực tuyệt đối và tương đối của mỗi bên,
  • cũng như thái độ và mục tiêu của phong trào đối kháng bất bạo động.

Tác động dân chủ hóa của phản kháng chính trị

Trái ngược với những ảnh hưởng tập quyền của các cuộc đối kháng bạo động, việc sử

dụng những phương pháp đấu tranh bất bạo động góp phần dân chủ hóa xã hội về mặt

chính trị qua nhiều dạng thức.

Trước hết, phải nói một phần tác động dân chủ hóa này mang tính tiêu cực.

Trong lúc các biện pháp quân sự cung cấp cho thành phần lãnh đạo phương tiện trấn áp đối với

đám đông đi theo để thiết lập hay duy trì quyền chỉ huy tuyệt đối,

thì những người cầm đầu các phong trào phản kháng chính trị chỉ có thể dùng ảnh hưởng và tạo

áp lực tinh thần lên số đông đi theo, chứ không thể bỏ tù hay thủ tiêu ai khi họ tỏ vẻ bất đồng ý kiến với

lãnh đạo hay ngay cả chọn lựa những người lãnh đạo khác.

Nhưng tác động dân chủ hóa của đấu tranh bất bạo động cũng mang nhiều tính tích

cực. Bởi vì, phương cách này cho người dân những phương tiện kháng cự để giành lại và

bảo vệ quyền tự do khỏi tay những kẻ độc tài hiện tại và cả những kẻ độc tài có thể nổi

lên trong tương lai. Dưới đây là một số những ảnh hưởng tích cực của tác động dân chủ

hóa qua đấu tranh bất bạo động:

  • Kinh nghiệm áp dụng đấu tranh bất bạo động giúp quần chúng trở nên tự tin hơn khi đối đầu với những đe dọa và khả năng đàn áp bằng bạo lực của chế độ.
  • Đấu tranh bất bạo động cung cấp những cách thức bất hợp tác và phản kháng mà quần chúng có thể dùng để cưỡng lại sự kềm kẹp phi dân chủ của bất kỳ nhóm độc tài nào.
  • Đấu tranh bất bạo động có thể được dùng để đẩy mạnh việc hành xử đúng theo các quyền tự do dân chủ của người dân, như tự do ngôn luân, tự do báo chí, do lập hội, tự do hội họp bất kể những biện pháp kềm kẹp áp bức hiện hữu.
  • Đấu tranh bất bạo động đóng góp tích cực vào việc duy trì, phục hồi, và tăng lực cho các nhóm độc lập và các định chế xã hội, như đã thảo luận ở phần trước. Những đoàn thể này rất quan trọng đối với một nền dân chủ vì khả năng vận động sức mạnh quần chúng và khả năng giới hạn quyền lực của bất cứ ai đang muốn trở thành độc tài.
  • Đấu tranh bất bạo động cung cấp phương cách cho quần chúng biểu dương sức mạnh chống lại các hành động đàn áp của công an và quân đội theo lệnh chính phủ độc tài.
  • Đấu tranh bất bạo động cung cấp những phương pháp mà quần chúng và những định chế độc lập, vì mục tiêu xây dựng dân chủ, có thể dùng để giới hạn hay cắt đứt những nguồn thế lực của thiểu số cai trị, từ đó đe dọa khả năng tiếp tục thống trị của họ.

Tính phức tạp của đấu tranh bất bạo động

Như chúng ta đã thấy trong phần thảo luận trên, đấu tranh bất bạo động là một kỹ thuật

hành động xã hội phức tạp, bao gồm nhiều phương pháp, nhiều phương cách tạo thay đổi,

và đòi hỏi một số cách hành xử riêng biệt. Để có hiệu quả, nhất là để chống lại một chế

độ độc tài, nỗ lực phản kháng chính trị cần phải được sửa soạn và lên kế hoạch cẩn thận.

Những người sắp tham gia cần hiểu rõ những điều đòi hỏi nơi họ. Các nguồn nhân vật lực

cần được sẵn sàng. Các chiến lược gia cần phân tích để tìm ra cách tiến hành đấu tranh

bất bạo động hiệu quả nhất. Bây giờ chúng ta sẽ xét đến yếu tố then chốt kế tiếp, đó là nhu

cầu hoạch định chiến lược.


Phụ Bản – Những Phương Cách Đấu Tranh Bất Bạo Động

I> PHƯƠNG THỨC PHẢN ĐỐI VÀ THUYẾT PHỤC BẤT BẠO ĐỘNG

Tuyên bố chính thức

1.  Diễn văn công khai

2.  Thư phản đối hay ủng hộ

3.  Tuyên ngôn bởi tổ chức hay định chế

4.  Tuyên bố công khai có chữ ký

5.  Tuyên ngôn buộc tội hay bày tỏ dự định

6.  Thỉnh nguyện thư tập thể hay quần chúng

Diễn đạt với đối tượng rộng lớn

7.  Khẩu hiệu, hí hoạ, và biểu tượng.

8.  Biểu ngữ, bảng vẽ, và những phương cách diễn đạt phô bày

9.  Truyền đơn, tài liệu ngắn [pamphlets], và sách vở

10.  Báo và tạp chí

11.  Băng thu, radio, và truyền hình

12.  Biểu ngữ kéo bay trên trời, và viết dưới đất

Đại diện nhóm

13.  Ủy nhiệm đại diện

14.  Trao giải thưởng [tập dợt] giả [mock award]

15.  Vận động nhóm

16.  Đóng trụ phản đối [picket]

(Một người, một nhóm trụ ở một địa điểm đối tượng để bày tỏ sự bất mãn, phản đối hay khuyến dụ

người khác không vào, không can dự , tiếp tay vào một điều gì.)

17.  Bầu cử [tập dợt] giả

Hành động biểu tượng công khai

18.  Phô bày cờ và màu biểu tượng

19.  Măc đeo biểu tượng

20.  Cầu nguyện và suy bái

21.  Chuyên chở vật biểu tượng

22.  Cởi bỏ quần áo phản đối

23.  Tự hủy tài sản của mình (Tài sản có thể là nhà cửa, tài liệu, giấy chứng nhận, chứng minh,…)

24.  Ánh sáng biểu tượng

25.  Phô bày chân dung

26.  Sơn vẽ như hình thức phản đối

27.  Đặt tên và biểu hiệu mới

28.  Âm thanh biểu tượng

29.  Những phục hoạt biểu tượng(Phục hồi sinh hoạt, hình ảnh của những giá trị chính đáng bị mất, bị tước, bị hủy v.v..)

30.  Những điệu bộ thô sơ

Áp xuất lên cá nhân [đối thủ]

31.  “Ám ảnh” đảng viên nhà nước (Thí dụ như thường trực đi theo đuôi, hoặc nhắc đòi, hoặc im lặng)

32.  Khiêu khích đảng viên nhà nước(Thí dụ diễu cợt, châm chọc,..)

33.  Kết thân với nhân sự đối địch [fraternization: để vô hiệu hóa kỷ luật/mệnh lệnh](Và xa hơn thuyết phục là chế độ họ phục vụ là bất công vô chính nghĩa)

34.  Đêm không ngủ

Kịch nghệ và âm nhạc

35.  Kịch ngắn hài diễu hay phục sức chế nhạo

36.  Trình diễn âm nhạc kịch nghệ

37.  Hát hò

Diễn hành

38.  Tuần hành

39.  Diễu hành

(Khác với tuần hành [chỉ đi bộ với biểu ngữ], diễu hành có thể có xe hoa, biểu tượng, và không khí

thiên về vui nhộn, bày tỏ sự ủng hộ tán đồng cho một điều gì , cá nhân nào đó)

40.  Rước hành tôn giáo

41.  Hành hương

42.  Đoàn xe gắn máy

Vinh danh người quá cố

43.  Để tang chính trị

44.  Tống táng giả

45.  Lễ an táng biểu tình

46.  Thăm viếng nơi chôn cất

Tụ hội công khai

47.  Tụ tập phản đối hay ủng hộ

48.  Hội họp phản đối

49.  Hội họp phản đối ngụy trang

50.  Kéo dài buổi dạy những chủ đề “nổi cộm” [Teach-in]

Rút lui và phủ nhận

51.  Bỏ đi ra

52.  Im lặng

53.  Từ chối các vinh danh

54.  Quay lưng

II- a>PHƯƠNG THỨC BẤT HỢP TÁC VỀ XÃ HỘI

Tẩy chay cá nhân

55.  Tẩy chay giao tiếp

56.  Tẩy chay giao tiếp chọn lọc

57.  Không đáp ứng tương quan trai gái

58.  Trục xuất khỏi giáo phái

59.  Chấm dứt dịch vụ tôn giáo

Bất hợp tác với các sinh hoạt xã hội, phong tục, định chế

60.  Ngưng các sinh hoạt thể thao, xã hội

61.  Tẩy chay các dịp sinh hoạt giao tế xã hội

62.  Sinh viên biểu tình

63.  Bất tuân xã hội (Bất tuân các lề thói thông lệ xã hội)

64.  Rút lui khỏi các định chế xã hội

Rút lui khỏi hệ thống xã hội

65.   Ở nhà

66.  Hoàn toàn bất hợp tác cá nhân

67.  Rút người làm việc (Bỏ đi vùng khác, để tạo tình trạng thiếu nhân công)

68.  Tạo an toàn khu (Rút về nơi mà nếu đụng chạm sẽ vi phạm luôn các cấm đoán tôn giáo, luân lý, xã hội, pháp lý )

69.  Tiêu thổ tập thể

70.  Phản đối di dân

II-b1>PHƯƠNG THỨC BẤT HỢP TÁC KINH TẾ (1): TẨY CHAY KINH TẾ

Hành động bởi giới tiêu thụ

71.  Tẩy chay bởi giới tiêu thụ

72.  Không tiêu dùng đồ bị tẩy chay (Cho những ai đã lỡ có đồ này)

73.  Thắt lưng buộc bụng (Giảm sự tiêu thụ xuống mức cực tối thiểu)

74.  Giữ lại tiền nhà

75.  Không cho thuê

76.  Tẩy chay tiêu thụ cấp quốc gia (Tẩy chay hàng và dịch vụ của một quốc gia)

77.  Tẩy chay tiêu thụ cấp quốc tế (Phát động trên nhiều quốc gia tẩy chay hàng dich vụ một quốc gia)

Hành động bởi nhân công và nhà sản xuất

78.   Tẩy chay bởi nhân công (Từ chối làm việc với sản phẩm hay dụng cụ cung cấp/sản xuất bởi đối thủ)

79.  Tẩy chay bởi nhà sản xuất (Từ chối bán, giao hàng các sản phẩm dịch vụ bởi đối thủ)

Hành động bởi mối giới trung gian

80.  Tầỷ chay bởi người trung gian môi giới

(Từ chối bởi nhân viên và chính người môi giới để cung cấp, chuyển giao, sản phẩm dịch vụ)

Hành động bởi chủ nhân và quản lý

81.  Bởi giới buôn bán (Từ chối mua hay bán những sản phâm nào đó)

82.  Từ chối cho sang hay bán tài sản

83.  Tự bãi công [lock-out](Chủ nhân tự xướng xuất đình chỉ công việc bằng tạm thời đóng cửa, ngưng làm việc)

84.  Từ chối trợ giúp về kỹ nghệ

85.  Bãi thị đồng loạt

Hành động bởi giới có phương tiện tài chánh

86.  Rút tiền khỏi các ngân hàng

87.  Từ chối trả các lệ phí, các ấn định chi phí

88.  Từ chối trả nợ, trả lãi

89.  Cắt đứt các khoản cho vay hay tín dụng

90.  Từ chối cung cấp lợi tức (Từ chối tự nguyện cung cấp nhà nước lợi tức ( dữ kiện về lợi tức, đóng thuế, vv))

91.  Từ chối nhận tiền của nhà nước (Đòi hỏi các cách chi trả khác hơn là tem phiếu, tiền tệ từ nhà nước (thí dụ ngoại tệ đô la,..)

Hành động bởi cấp chính quyền

92.  Cấm vận nội địa

93.  Vào sổ đen các thương nhân đối tượng

94.  Cấm vận người bán cấp quốc tế

95.  Cấm vận người mua cấp quốc tế

96.  Cấm vận cấp quốc tế

II-b2>PHƯƠNG THỨC BẤT HỢP TÁC KINH TẾ (2): ĐÌNH CÔNG

Đình công biểu tượng

97.  Đình công phản đối (Có báo trước, cho một thời gian nhất định)

98.  Bỏ ngang (Đột xuất, ngắn)

Đình công nông nghiệp

99.  Nông dân đình công

100.  Nhân công nông trại đình công

Đình công bởi các nhóm chung quyền lợi

101.  Từ chối nhân công ưu đãi (từ đối thủ)

102.  Tù nhân đình công

103.  Thợ thủ công đình công

104.  Giới chuyên gia đình công

Đình công kỹ nghệ thông thường

105.  Đình công một công ty

106.  Đình công một ngành kỹ nghệ

107.  Đình công liên đới hỗ trợ

Đình công giới hạn

108.  Đình công phân lẻ (Đình công luân phiên bởi từng nhân công, từng khu vực, hay từng phần nhỏ)

109.  Đình công luân phiên (Đình công luân phiên từng hãng một trong cùng loại kỹ nghệ)

110.  Đình công trì việc [slowdown]

111.  Đình công theo sách vở (Chỉ làm theo đúng sự qui định để trì việc)

112.  Cáo bệnh ở nhà

113.  Đình công đồng xin nghỉ (Đông đảo nhân công xin nghỉ từng cá nhân)

114.  Đình công hạn chế (Từ chối làm một số việc vặt, phụ , hay một số ngày nào đó)

115.  Đình công chọn lọc (Từ chối làm một số loại việc nào đó)

Đình công liên kỹ nghệ

116.  Đình công nhiều ngành kỹ nghệ

117.  Tổng đình công (Toàn bộ các ngành kỹ nghệ đình công cùng lúc)

Phối hợp đình công và ngưng hoạt động kinh tế

118.  Ngừng sinh hoạt kinh tế (Tự nguyện ngưng 1 giai đoạn những sinh hoạt kinh tế (buôn bán, sản xuất, vận tải, v.v))

119.  Chấm dứt hoạt động kinh tế (Nhân công đình công và chủ nhân đồng loạt ngưng mọi sinh hoạt kinh tế)

II-c>PHƯƠNG THỨC BẤT HỢP TÁC CHÍNH TRỊ

Phủ nhận chính quyền

120.  Rút lại sự trung thành với nhà nước

121.  Từ chối ủng hộ công khai nhà nước

122.  Viết và phát biểu kêu gọi nổi dậy

Bất hợp tác nhà nước từ công dân

123.  Tẩy chay ngành lập pháp

124.  Tẩy chay các cuộc bầu cử

125.  Tẩy chay các công việc và chức vụ nhà nước

126.  Tẩy chay các bộ, cơ quan, tổ chức chính quyền và ngoại vi

127.   Bãi khóa, rút khỏi các cơ quan định chế giáo dục nhà nước

128.  Tẩy chay các cơ quan do nhà nước hỗ trợ

129.  Từ chối trợ giúp nhân viên công lực nhà nước

130.  Tháo gỡ bảng hiệu, bích chương của mình

131.  Từ chối chấp nhận nhân viên chỉ định nhà nước

132.  Từ chối tháo gỡ những định chế đang hiện hữu

Giải pháp khác hơn tuân phục của công dân

133.  Tuân hành miễn cưỡng và chậm chạp

134.  Bất tuân khi vắng sự kiểm soát theo dõi

135.  Bất tuân đồng loạt (Có thể công khai hay không phổ biến)

136.  Bất tuân ngụy trang

137.  Từ chối tụ tập hay hội họp để phân tán

138.  Ngồi ăn vạ

139.  Bất hợp tác với lệnh bắt lính hay trục xuất

140.  Trốn, né, giấy tờ giả

141.  Bất tuân các luật lệ “bất chính”

Hành động bởi công nhân viên nhà nước

142.  Chọn lọc từ chối tiếp tay nhà nước (Như từ chối tiến hành một số, một phần chỉ thị; thông báo cấp trên về sự từ chối này,)

143.  Cản trở hệ cấp thông tin và chỉ huy

144.  Trì hoãn và cản trở

145.  Bất hợp tác hành chánh hàng loạt

146.  Bất hợp tác về tư pháp

147.  Cố ý vô dụng và bất hợp tác chọn lọc từ nhân viên công lực

148.  Nổi loạn

Hành động chính quyền nội tại

149.  Trì hoãn và tránh né bán pháp lý

150.  Bất hợp tác từ các đơn vị cử tri nhà nước

Hành động chính quyền quốc tế

151.  Thay dổi đại diện ngoại giao và các cơ quan khác

152.  Trì hoãn, hủy bỏ các cơ hội ngoại giao

153.  Hoãn giữ sự công nhận ngoại giao

154.  Chấm dứt quan hệ ngoại giao

155.  Rút khỏi cơ quan quốc tế

156.  Từ chối sự tham gia vào các cơ chế quốc tế

157.  Loại trừ khỏi các cơ chế quốc tế

III>PHƯƠNG THỨC CAN DỰ BẤT BẠO ĐỘNG

Can Dự về Tâm Lý

158.  Tự hứng khổ nạn

159.  Tuyệt thực

(a) Tuyệt thực áp lực luân lý

(b) Biểu tình tuyệt thực

(c) Tuyệt thực tuẫn tiết

160.  Xử Ngược Lại (Bị cáo sê trở thành công tố bất chính thức)

161.  Quấy nhiễu bất bạo động

Can dự về thể chất

162.  Ngồi ăn vạ

163.  Đứng ăn vạ

164.  Lái xe tuần hành biểu thị phản đối

165.  Lội nước biểu thị phản đối

166.  Đi vòng vòng phản đối(Tụ tập tại n hững nơi có ý nghĩa biểu tượng và đi lòng vòng quanh đó)

167.  Tập trung cầu nguyện phản đối

168.  Chiếm đoạt bất bạo động (Tuần hànhđến địa điểm then chốt và đòi hỏi chiếm giữ)

169.  Không chiếm bất bạo động (Có thể qua thả truyền đơn, đem theo thực phẩm..)

170.  Xâm lấn bất bạo động

171.  Ngăn trở bất bạo động (Lấy thân mình làm lá chắn giữa 1 người và đối tượng hành sự của người ấy)

172.  Cản trở bất bạo động (Một cách tạm thời tổng quát)

173.  Chiếm cứ bất bạo động

Can dự về xã hội

174.  Đặt ra khuôn khổ xã hội mới

175.  Gây quá tải cho phương tiện cơ sở xã hội

176.  Cản trở

177.  Chiếm diễn đàn

178.  Địa bàn du kích

179.  Tạo lập cơ chế xã hội khác thay thế

180.  Tạo lập hệ thống thông tin liên lạc khác thay thế thứ của nhà nước

Can dự về kinh tế

181.  Đình công ngược (Làm tăng công tối đa)

182.  Đình công xâm chiếm (Chiếm cứ chỗ làm việc)

183.  Chiếm giữ đất đai bất bạo động

184.  Vượt qua các rào cản

185.  Tiền giả với động cơ chính trị

186.  Mua hàng hóa tiên thủ truy cản

187.  Nắm chiếm tài sản

188.  Tháo đổ hàng hóa

189.  Chiếu cố chọn lọc

190.  Tạo lập thị trường khác thay thế

191.  Tạo lập hệ thống vận chuyển thay thế

192.  Xây dựng định chế kinh tế thay thế

Can dự về chính trị

193.  Gây quá tải hệ thống hành chánh

194.  Tiết lộ danh tánh của công an, nhân viên chìm

195.  Tạo gây đi tù

196.  Bất tuân luật lệ “chung chung”

197.  Làm việc nhưng không cộng tác

198.  Tạo chủ quyền đối trọng và chính quyền song song

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: