Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Truyện dài kỳ : đất đai (15) : Do Lộ,Hà Nội – Nghĩa trang bị thu hồi, hết đất dành cho người chết!

Posted by BEAR on Tháng Bảy 12, 2009

Tin lien quan:


“Làm Luật” ở VN (3): “Chống người thi hành công vụ” & “Chống Nhà nước”

Kỳ 2: Đến cả nghĩa trang cũng bị… thu hồi

Sống ở làng Do Lộ, chết về khu sau chùa”, đó là tâm niệm bao đời nay của người dân thôn Do Lộ. Thế nhưng, nghĩa trang duy nhất của thôn nay đã bị chính quyền xã thu hồi giao lại cho các doanh nghiệp. Điều đó có nghĩa người dân sẽ không còn chỗ nào để “trú ngụ” sau khi họ qua đời.

Từ việc thu hồi đất nghĩa trang

Nghĩa trang thôn Do Lộ (xã Yên Nghĩa, TP. Hà Đông, Hà Nội) được hình thành từ trước Cách mạng tháng Tám. Từ bấy đến nay, mỗi khi có bậc cao niên nào “về với trời đất” thì được gia đình và dân làng đưa về đây an táng.

Đến nay, diện tích nghĩa trang ngày một thu hẹp dần. Người Do Lộ phải dè sẻn từng tấc đất nghĩa trang để còn có chỗ cho những người đời sau “nương náu”. Vậy mà ngày 20/1/2006, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã ra quyết định 153 thu hồi khu đất nghĩa trang này để giao cho công ty TNHH Đức Việt.

Cổng vào nghĩa trang thôn Do Lộ tháng 7/2009, bên trái là tường rào của doanh nghiệp, bên phải là nhà dân. Ảnh: Vũ Hoàng.

Tổng diện tích đất nghĩa trang bị thu hồi là 14.353m2, trong đó giao cho Công ty Đức Việt 11.174,9m2.

Điều đáng nói là sau khi ra quyết định thu hồi khu đất nghĩa trang này, phía cơ quan chức năng không lập dự án di dời hay xây dựng một khu nghĩa trang khác khiến bà con trong thôn vô cùng bức xúc. Hơn 4/5 diện tích đã bị thu hồi khiến cho toàn bộ người dân thôn Do Lộ khi có người chết, họ buộc phải chôn chen chúc giữa các ngôi mộ còn sót lại.

Tình trạng đó đến nay đã kéo dài suốt 4 năm, đất đã hết chỗ trống để có thể chen thêm một vài ngôi mộ nữa. Trong khi chính quyền vẫn chưa có giải pháp để xây dựng khu nghĩa trang mới.

Bà Lê Thị Út, người đại diện viết “Đơn kêu oan” gửi tới báo VietNamNet. Ảnh: Vũ Hoàng.

Bà Lê Thị Út (xóm 1 thôn Do Lộ) bức xúc: “Hầu hết khu nghĩa trang của thôn chúng tôi đã bị thu hồi và bàn giao cho doanh nghiệp hết rồi. Mỗi năm, trong thôn có hàng chục người chết mà đất để chôn nay không còn. Chúng tôi đành chôn chen chúc giữa các ngôi mộ với nhau nhưng đến bây giờ thì đã kín hết. Trong khi chính quyền giao đất cho doanh nghiệp và họ xây tường rào bao kín lại, chẳng xây dựng hay thi công công trình nào hết, bỏ không cũng đã 3-4 năm nay rồi”.


Bây giờ nếu người Do Lộ mà có thêm người chết, thì phải mang xác đi chôn nhờ làng khác mất thôi. Bà Tái (một trong ba người mới chết) trước khi chết có tâm nguyện được chôn sau chùa (tức nghĩa trang thôn Do Lộ) nên mọi người trong làng mới phải mang bà ra đó dù đã hết đất. Nhưng bây giờ thì ước nguyện chung của các cụ “sống ở làng Do Lộ, chết về khu sau chùa” sẽ không còn được thực hiện nữa”, ông Nguyễn Điển Mô (xóm 1 thôn Do Lộ) ngậm ngùi.


Đi ngược lại quyết định Thanh tra Chính phủ


UBND tỉnh Hà Tây (cũ) thu hồi khu đất nghĩa trang thôn Do Lộ nhằm giao cho Công ty Cổ phần Thương mại Đức Việt với mục đích là xây dựng trung tâm đào tạo nghề, xưởng sửa chữa, bảo hành, trưng bày và bán sản phẩm ô tô xe máy.


Tuy nhiên, gần 4 năm được giao đất, toàn bộ cơ sở hạ tầng của công ty chỉ là dãy hàng rào bê tông. Bên trong khu đất chỉ là vài căn nhà mái tôn để trống, thậm chí không có cả tường.


Khi có chủ trương thành lập Cụm công nghiệp Yên Nghĩa ở phía Bắc Quốc lộ 6A, Công ty Đức Việt có quy hoạch nằm trong khu vực này. Trong khi nghĩa trang thôn Do Lộ lại nằm ở phía Nam Quốc lộ 6A, đối diện Bến xe Hà Đông. Khu vực nghĩa trang nằm tách rời hoàn toàn so với Cụm công nghiệp.


Sau khi người dân Do Lộ kêu cứu lên cấp Trung ương, Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã cho thành lập đoàn thanh tra về xem xét. Văn bản 1217/BC-TTCP của Thanh tra Chính phủ nêu rõ: “Riêng đối với dự án Trung tâm Dạy nghề Đức Việt là dự án đầu tư của Công ty TNHH Đức Việt đã được điều chỉnh nằm trong Cụm công nghiệp Yên Nghĩa”.


Tuy vậy, không hiểu vì lý do gì mà chính quyền xã Yên Nghĩa lại không trả lại khu đất nghĩa trang cho dân?


Nghịch lý này khiến người dân ngày càng bức xúc gửi đơn tố cáo đi khắp nơi, bởi lẽ, khu đất nghĩa trang đã bị rào kín, bỏ hoang không xây dựng cơ sở hạ tầng. Và hệ lụy từ đó phát sinh.


“Việc chung cả làng, nhưng mình thiệt thân…”

Ông Nguyễn Điển Mô, một người dân thôn Do Lộ. Ảnh: Vũ Hoàng.

Đó là câu nói cay đắng của ông Nguyễn Điển Mô khi trao đổi với chúng tôi. Ông Mô tham gia quân ngũ từ năm 1971, đến 1992 ra quân với quân hàm Thiếu tá.

Ngày trở về, ông được bà con và chính quyền xã tin cẩn bầu làm cán bộ nòng cốt của Đảng bộ thôn Do Lộ.

Ông Mô ngán ngẩm: Năm nay tôi đã 58 tuổi rồi, nếu không vì việc nghĩa trang Do Lộ này thì tôi đã 30 năm tuổi Đảng. Ngay từ khi khu đất nghĩa trang bị thu hồi giao cho công ty Đức Việt, tôi và bà con nghiêm chỉnh chấp hành.

Nhưng Thanh tra chính phủ vào cuộc, chỉ đạo công ty này phải chuyển về Cụm công nghiệp, thì chính quyền phải bàn giao đất cho bà con chứ, nếu không người chết sẽ biết chôn cất vào đâu?

Là Đảng viên, tôi rất muốn thuyết phục bà con không nên kiện cáo. Nhưng những gì họ đề nghị là đúng, bản thân tôi làm sao ngăn cản được?

Ấy vậy mà bây giờ, khu đất nghĩa trang được bàn giao hết công ty này đến công ty khác, không trả cho bà con. Bản thân tôi thấy cách làm của chính quyền xã là không đúng. Vậy mà không hiểu sao họ làm giấy khai trừ tôi ra khỏi Đảng?”.

Rời khỏi thôn Do Lộ, chúng tôi cứ day dứt mãi với câu nói của cụ bà Lê Thị Út:

Làng chúng tôi không muốn nhắc đến mọi sai trái của các ông quan xã nữa, nhưng dân làng đều muốn giữ lại mảnh đất nghĩa trang nên mới phải mang đơn kêu cứu khắp nơi như thế.

Tôi năm nay cũng 67 tuổi rồi, một đời làm chủ nhiệm hợp tác xã gương mẫu và đích thân cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng về thăm, tặng bằng khen. Nhưng nếu không có cái nghĩa trang này, con cháu sẽ hỏi tổ tiên chúng tôi ở đâu thì tôi biết trả lời thế nào.

Và hơn hết, run rủi tôi có về với tổ tiên cũng chẳng còn đất mà nằm!”.

Kỳ 3: Phớt lờ cả kết luận của Thanh tra Chính phủ?

Mặc dù Thanh tra Chính phủ đã có kết luận, đích thân Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng chỉ đạo giải quyết dứt điểm, nhưng ở Do Lộ thì việc đâu vẫn còn nguyên đó.

Về thôn Do Lộ vào một buổi trưa oi nồng tháng 7/2009, chúng tôi tìm đến hộ gia đình ông Đặng Như Yên và bà Lê Thị Út, hai người đại diện cho 271 hộ dân toàn thôn có tiếng nói mạnh mẽ nhất trước tình trạng đất đai nơi đây bị thu hồi.

Khi người dân bỏ công bỏ việc chỉ đi… kiện

Đứa cháu nội ông Yên còn chơi đùa trong sân, thấy khách lạ đến nhà, nó rụt rè: “Ông cháu đang bận đi kiện, chưa về đâu chú ạ”. Cũng may sao vừa lúc ông Yên về, sau câu chào hỏi, ông quệt mồ hôi đi thẳng vào nhà.

Công việc hằng ngày của ông Nguyễn Điển Mô là sửa xe đạp cho người dân trong thôn. Từ nguyên cớ nào mà một người đàn ông lam lũ như thế này lại trở thành một người khiếu kiện dai dẳng như vậy, rất dễ để tìm câu trả lời khi về Do Lộ. Ảnh: Vũ Hoàng.

Rót bát nước chè xanh đãi khách, ông hăm hở: Tôi mới đi trên Hà Nội về, đã gửi được đơn cho Quốc hội. Họ bảo ít hôm sẽ cho người về kiểm tra lại. Dù thế nào đi nữa thì tôi cũng không thể để tình trạng người dân không có đất cày, không có đất làm nghĩa trang. Trong khi chính quyền xã lại có đất dịch vụ để bán” (?)


Bà Lê Thị Út (67 tuổi) rắn rỏi: “Riêng ở thôn Do Lộ này, không chỉ có mỗi việc đất nghĩa trang, mà từ khi có quy hoạch xây dựng Cụm công nghiệp Yên Nghĩa, chính quyền thành phố Hà Đông và xã Yên Nghĩa đã đi từ sai phạm này đến sai phạm khác. Không chấp hành nghiêm túc kết luận số 1217 của Thanh tra Chính phủ và các văn bản của cơ quan Chính phủ”.


Ông Yên cặm cụi lấy chìa khóa mở tủ rồi mang ra một tập tài liệu: “Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã chỉ đạo đoàn Thanh tra về làm việc và đã đưa ra kết luận từ tháng 7/2007. Chúng tôi chỉ mong họ thực hiện đúng theo những gì trong bản kết luận là đủ, vậy mà xa vời quá”.


Ông Nguyễn Điển Mô bức xúc: “Nếu Nhà nước thực sự thu hồi đất của dân dùng vào việc an ninh Quốc gia hoặc phúc lợi xã hội thì còn được. Đằng này, UBND TP.Hà Đông thu hồi và cưỡng chế để chuyển giao cho các công ty hoạt động không mang nhiều lợi ích xã hội, thậm chí còn chuyển giao cho ba đến bốn chủ sử dụng… Đến nghĩa trang duy nhất của thôn cũng bị thu hồi rồi sau mấy năm vẫn cứ để đó”.

Những bất cập

Ông Đặng Như Yên, một trong số những người đại diện 271 hộ dân thôn Do Lộ đứng đơn gửi tới báo VietNamNet về những sự việc bức xúc tại địa phương. Ảnh: Vũ Hoàng.

Tháng 1/2006, tỉnh Hà Tây (cũ) đã phê duyệt cho một loạt dự án xây dựng. Trong đó có những dự án lớn chiếm rất nhiều phần diện tích đất sử dụng, gồm Dự án xây dựng khu công nghiệp làng nghề (chiếm 298.409,9m2); Dự án xây dựng bến xe trung tâm Tỉnh (chiếm 69.800m2); Dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế đất dịch vụ cho nhân dân xã Yên Nghĩa (chiếm 180.324,2m2); Dự án đầu tư và kế hoạch đấu thầu dự án xây dựng hạ tầng kinh tế đất dịch vụ, đất đấu giá (chiếm 135.090m2)…Tổng diện tích thu hồi là 432.665m2 đất nông nghiệp.


Trong số 271 hộ dân thôn Do Lộ bị thu hồi, có hàng chục hộ gia đình bị thu hồi 100% diện tích đất, có nhà bị thu mất ¾ … với giá đền bù là 220 ngàn/m2. Tuy nhiên, giá đền bù chung của tỉnh Hà Tây bấy giờ là 250 ngàn/m2.


Tính từ thời điểm UBND tỉnh Hà Tây (cũ) bắt đầu ra quyết định thu hồi đất, đến nay có tổng số 11 quyết định được ban hành và thực hiện. Có những quyết định thu hồi nhưng chỉ chuyển giao ½ diện tích sử dụng cho doanh nghiệp, có những quyết định thu hồi thừa rồi “mượn tạm” trong 2 năm, có những diện tích đất thu hồi rồi chuyển giao cho 2 hoặc 3 chủ đầu tư…


Bên cạnh đó, dự án Công ty Đăng kiểm và bến xe trung tâm tỉnh tuy đã được đi vào hoạt động song vẫn còn sơ khai, diện tích sử dụng chỉ mới được 50% đất thu hồi của dân. Mặc dù, những công ty này đều có vị trí đẹp, nằm sát mặt đường Quốc lộ 6A nên giá cả đất đai ở đây rất cao.


Ngoài ra, còn có một số dự án được UBND tỉnh thu hồi, chuyển mục đích sử dụng hoặc chuyển giao cho các công ty thuê; việc xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thông… với diện tích rất lớn đã làm thu hẹp đất canh tác của người dân.


Trong đó, đáng chú ý là khu đất nghĩa trang bị thu hồi giao cho Công ty Đức Việt thuê nhưng sau khi Thanh tra Chính phủ vào cuộc, có quyết định chuyển công ty này vào trong khu quy hoạch Cụm công nghiệp, nhưng không hiểu vì lý do gì, chính quyền sở tại lại không trả đất cho dân mà còn cho rào chắn khu đất này, bàn giao cho công ty khác… và để hoang hoá?


Hàng loạt sai phạm, thiếu sót


Kết luận Thanh tra Chính phủ số 1217 ghi rõ: “Công tác quy hoạch, phê duyệt quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất không ổn định, chất lượng thấp nên thường xuyên phải thay đổi, điều chỉnh, bổ sung gây lãng phí. Việc lập quy hoạch có lúc chưa đủ yếu tố pháp lý, không có lộ trình thực hiện… dẫn đến vội vàng yêu cầu người dân ngừng sản xuất. Việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết có trường hợp không đúng thẩm quyền. Công tác phổ biến quy hoạch triển khai không đồng bộ, chưa đúng trình tự, có dự án đến nay chưa có pa-nô quy hoạch vị trí triển khai dự án.

Trách nhiệm trước hết thuộc về Sở Xây dựng và UBND tỉnh Hà Tây, trách nhiệm liên đới là Sở Kế hoạch Đầu tư và UBND TP.Hà Đông”.

Hà Nội cần thiết phải rà soát lại quy trình các dự án đã được cấp phép ở Do Lộ, trước hết, để an lòng dân. Ảnh: Vũ Hoàng.

Về việc có một dự án chưa được phê duyệt đã ban hành quyết định thu hồi đất dẫn đến có những trường hợp bị nhầm lẫn, sai diện tích… trách nhiệm thuộc về Sở TN&MT và UBND TP.Hà Đông.


Công tác lập phương án bồi thường, hỗ trợ có trường hợp còn thiếu cẩn trọng, không phát tờ khai cho các hộ dân. Khi đo đạc tại hiện trường cũng không có mặt các hộ dân, không đúng với trình tự, thủ tục của Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ.


Về việc này, nguyên nhân chủ quan là do các cơ quan, đơn vị làm không đúng thẩm quyền, chưa hết trách nhiệm, thiếu biện pháp, đặc biệt quy chế dân chủ ở cơ sở chưa được làm tốt. Chịu trách nhiệm là Ban bồi thường GPMB TP.Hà Đông, Sở TN&MT, UBND TP.Hà Đông và UBND xã Yên Nghĩa.

Việc xây dựng đơn giá bồi thường trong tỉnh nói chung và đối với các dự án ở xã Yên Nghĩa còn đơn giản, chất lượng khảo sát thực tế không cao; xây dựng cơ cấu giá bồi thường, hỗ trợ thiếu căn cứ, không khoa học.


Ở đây, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nguyên nhân chủ quan là do các cấp, ngành và UBND tỉnh còn thiếu chủ động, không thay đổi kịp thời giá mà chỉ chạy theo từng khu vực, từng dự án; không điều tra kỹ lưỡng và xây dựng đơn giá không khoa học.


Về việc chuẩn bị khu vực đất làm dịch vụ để giao cho các hộ dân làm còn chậm, vị trí lại chưa được sự thống nhất của các ngành trong tỉnh. Các cấp, ngành lại chưa có phương án khả thi về ngành nghề giải quyết việc làm cho các hộ dân sau khi bị thu hồi đất.


Kết luận cũng cho biết, UBND TP.Hà Đông và UBND tỉnh Hà Tây (cũ) phải chịu trách nhiệm trước việc không tổ chức xem xét kỹ lưỡng, khi phát sinh vụ việc mới ban hành các văn bản hướng dẫn, nhưng chỉ giải thích chung chung, dẫn đến người dân bất bình, khiếu nại vượt cấp lên Trung ương.

Về việc UBND TP.Hà Đông ra quyết định xử phạt hành chính với số tiền của mỗi hộ lên đến 3 triệu đồng, kết luận Thanh tra cũng ghi rõ nguyên nhân chính là do sự nôn nóng của những người làm công tác quản lý.


Đây là bản kết luận của Thanh tra Chính phủ sau khi đã kiểm tra thực tế 05 quyết định của UBND tỉnh Hà Tây từ năm 2006-2007. Sau khi có bản kết luận này, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) vẫn ban hành thêm 6 quyết định nữa cùng mục đích thu hồi đất xây dựng Cụm công nghiệp.


Hiện tại, tất cả 271 hộ gia đình thôn Do Lộ (xã Yên Nghĩa, TP.Hà Đông) đang mỏi mòn chờ các ban ngành liên quan thực hiện đúng kết luận 1217 đã có từ năm 2007.


Thiết nghĩ, khi Hà Nội đang tiến hành rà soát lại hàng loạt dự án được cấp phép “ào ạt” trước khi tỉnh Hà Tây (cũ) sáp nhập về Hà Nội, thì với những căn cứ rõ ràng, đã có kết luận của Thanh tra Chính phủ về vấn đề đầu tư, cấp phép các dự án ở Do Lộ, nơi đây cần thiết phải được chọn “làm điểm” để rà soát lại toàn bộ các dự án, giải quyết dứt điểm khiếu kiện, để yên lòng dân.

Hà Nội sau một năm mở rộng

Bài 1: Những nông dân không đất

Một năm sau ngày Quốc hội biểu quyết đồng ý kế hoạch mở rộng thủ đô Hà Nội, bắt đầu cho công cuộc đô thị hóa lớn chưa từng có ở Việt Nam. Cùng với đó, là hàng trăm dự án được trình duyệt. Những nông dân phải đối diện với “sinh cảnh” mới. Miền quê thay đổi cùng các dự án dở dang đang là gánh nặng cho chính quyền, doanh nghiệp lẫn người dân…

Lão nông Nguyễn Đình Thặng chống cây gậy tre lên cằm đăm đăm nhìn ra khoảng sân nhỏ trước nhà. Trên đó, con trai và con dâu đang hì hụi đảo lúa. Tháng 5 nắng to, lúa mới phả ra mùi thơm nồng ngai ngái. Được mùa, nhưng ông Thặng không mừng. Khẽ thở dài, ông nói: “Lúa này nhà tôi cấy rẽ trên ruộng người khác đấy.

Chúng tôi không còn đất”.

Ông Thặng về xóm Nhòn thuộc tỉnh Hòa Bình từ những năm 60 của thế kỷ trước theo chương trình định canh định cư của Nhà nước. Lập gia đình, khai hoang, biến mình thành nông dân, ông cứ ngỡ sẽ yên tâm nơi quê mới sau gần nửa thế kỷ. Nhưng tất cả đã đảo lộn. Từ năm 2003 đến nay, gần một mẫu đất ruộng – tức toàn bộ gia sản của đời ông đã dần bị “sung công” cho các dự án phát triển của Nhà nước và cả tư nhân.

Tiền đền bù, vỏn vẹn 20 ngàn đồng/m3, ông đã tiêu hết từ lâu. “Tôi sống không được mấy nữa thì cũng chả sao, chỉ lo cho con cháu”,

ông nói.

Phiêu bạt làm thuê

Chỉ ra con đường vắng lặng, các nếp nhà đóng cửa im ỉm, ông Thặng nói: “Đấy, cả làng tôi nay bươn bả phiêu dạt làm thuê. Gái trai đi hết cả rồi”.

Cuộc sống của họ làm kinh động những người còn đất. “Chúng tôi sợ lắm. Không đất là chết đói”, Đinh Thị Miền, dân tộc Mường thôn Gò Mè nói. Hơn bảy sào ruộng của Miền đang bị các doanh nghiệp đòi mua. Chỉ vào hai đứa con ở ngoài sân, Miền nói: “Không đất thì lấy gì nuôi nổi chúng nó. Mà còn nấu rượu, nuôi lợn, nuôi trâu nữa chứ”. Người chồng Hoàng Công Lý ngồi cạnh nói thêm:

“Vợ tôi ám ảnh chuyện mất đất cả trong giấc ngủ. Thi thoảng cứ nói linh tinh”.

Nói rộng hơn, thì cả xã Tiến Xuân cũng thế. Theo phó chủ tịch xã Đinh Văn Lý, chỉ riêng trong xã có tới 70% là người dân tộc Mường này đã có 20 dự án phần lớn liên quan đến du lịch sinh thái, trong đó 10 dự án đã được quyết định thu hồi đất của dân. Các dự án này chiếm dụng tới 800ha trong tổng số 1.500ha đất nông nghiệp. Ông Lý nói thủng thẳng:

“Chúng tôi là người Hà Nội, nhưng chúng tôi vẫn là nông dân. Mà không đất thì sống thế nào?”

“Sống thế nào ư? Thì chúng tôi vẫn sống sờ sờ đây thôi, nhưng mà không phải cuộc sống!”, nông dân không đất Nguyễn Văn Chính, 33 tuổi, cười nhăn nhở.

Nhưng mặt Chính trông buồn xo khi ngồi chồm hỗm trên ghế trong căn nhà hai tầng xây dang dở ở thôn An Thọ, xã An Khánh. Chính nói, tiền đền bù đất đã bỏ hết ra xây nhà, nhưng không đủ nên đành để nham nhở thế này. Từ khi hơn 3 sào ruộng bị mất đi, Chính và vợ, Bùi Thị Hường thành rảnh rỗi. Thi thoảng, anh được gọi đi đánh vécni cho các chủ lò gỗ, được vỏn vẹn khoảng 700 ngàn đồng/tháng, “đủ đong gạo”.

Căn nhà ống và luống rau

Tiền đền bù là cả một câu chuyện dài cho nhiều người dân bị thu hồi đất. Họ không biết cách giữ. Ngồi trong căn nhà cấp 4 xây cách đây ba thập kỷ ở thôn Lâm Hộ, xã Thạch Lâm của Mê Linh, bà Nguyễn Thị Tân không khỏi tiếc của.

Hơn 26 triệu đồng đền bù từ hai sào đất lúa bị thu hồi đã mất từ lâu. “Tôi dùng để mua xe máy, đi được hai ngày thì bị cướp. Thế là hết”,

ông Trần Duy Đảm chồng bà Tân kể. Hồi ở Vĩnh Phúc, tiền đền bù chỉ vỏn vẹn 16,4 triệu đồng/sào, nay về Hà Nội tăng lên 75 triệu. Bà Tân lừ mắt: “Ông chỉ được cái nhanh nhẩu đoảng. Để đất thì giờ còn có”.

Nhưng ông Đảm có lý do: “Tôi là trưởng thôn, là đảng viên thì phải chấp hành trước quần chúng. Nhưng mà thiệt quá”.

Hết ruộng, bà Tân nay ở nhà chăn mấy con lợn, còn lương trưởng thôn của ông Đảm 300 ngàn đồng/tháng.

Mỗi người “Hà Nội mới” mỗi hoàn cảnh riêng, nhưng đều có một điểm chung: đầy lo lắng về tương lai sau khi không còn đất sản xuất. Có tới 2,9 triệu người bị ảnh hưởng bởi 744 dự án với tổng diện tích gần 75.200ha được cấp phép cấp tập trước khi Hà Nội mở rộng, theo chính quyền thủ đô, là một con số quá lớn. Số phận của họ đã thay đổi sau khi đặt bút ký vào các văn bản nhượng đất.

Hầu hết những người từng là nông dân này nói, họ đã quá hiền lành và cả tin.

Nhưng với nhiều nông dân khác thì khác.

Bài 2: Thương tiếc đồng quê
Chùa Thầy u tịch và thâm nghiêm dưới những vòm cổ thụ, bao quanh bởi những đồng lúa thẳng cánh cò bay và những ngôi làng hàng trăm năm tuổi. Xứ Đoài, nét văn hoá điển hình của đồng bằng Bắc bộ là đây – huyện Quốc Oai. Nhưng, trên con đường phía trước tràn ngập tiếng còi và bụi bặm từ hàng đoàn xe chở đất đá cho các dự án.

Một bức tranh tương phản giữa truyền thống và phát triển của phần Hà Nội mở rộng.

Để bảo vệ những người nông dân khỏi quá trình đô thị hoá nhanh chóng, kiểu như ở Sài Sơn, ba năm trước Chính phủ đã ban hành nghị định 17, yêu cầu các chủ dự án và chính quyền địa phương “phải đền bù bằng đất phi nông nghiệp” khi thực hiện thu hồi đất nông nghiệp của nông dân. Nhưng trên thực tế thì khác. Theo tìm hiểu của chúng tôi, không chỉ ở Sài Sơn, hầu hết 744 dự án cấp trước khi Hà Nội mở rộng đã không làm điều này theo quy định. Cộng với giá đền bù rẻ mạt, đây đang là nguy cơ chính cho bất đồng leo thang.

Trong những lần gặp tại các trụ sở tiếp dân, ông Phiệt và những người ủng hộ đều nghe lời dặn của cán bộ:

“Bà con lưu ý nhé. Nếu mà ký vào giấy bán đất, hay nhận tiền của chủ dự án thì không còn cách nào cứu được đâu”

. “Chúng tôi đinh ninh với lời dặn này”, ông Phiệt nói.

Miền quê không yên tĩnh

Nhưng với Nguyễn Hữu Lệ, ở xóm Tường, cùng thôn Thuỵ Khuê mọi thứ đã trở nên tồi tệ. Ngồi trong căn nhà ven dòng sông Đáy hiền hoà, lòng Lệ như lửa đốt. Vợ Lệ, Nguyễn Thị Thanh đã bị bắt giam ngày 23.4 vừa qua bởi ba chiếc xe công an. Lý do, theo chính quyền địa phương, là vì tội gây rối trật tự công cộng: Thanh đã cùng với nhiều người địa phương khác có hành động quá khích khi phản đối chính quyền xã xây dựng nhà văn hoá. Nhiều người địa phương kể, người phụ nữ này cho rằng chính quyền xã xây nhà văn hoá bằng tiền của một số chủ dự án, nhưng thực ra bằng tiền ngân sách. Dù sao, với nhiều người như cụ Phiệt, nguyên nhân là sâu xa hơn. “Chị ấy khăng khăng đấu tranh không chịu mất đất cho các dự án”, cụ Phiệt nói.

Tất nhiên, tội danh và mức án cuối cùng sẽ phụ thuộc vào phán quyết của phiên toà sắp tới. Nhưng vụ việc cho thấy ở làng quê không còn yên ả như vốn có. Lệ nhìn đứa con út ba tuổi gầy xanh sau hai lần cấp cứu vì khóc đòi mẹ mà ứa nước mắt. Người chồng 43 tuổi này đã bạc trắng tóc chỉ sau đêm đó.

Bài cuối: Những dự án dang dở

Trần Duy Đảm nheo mắt, tần ngần nhìn ra cánh đồng thôn Lâm Hộ. Phía trước là những ụ đất, những kè đá, những hàng rào han gỉ nằm xen kẽ giữa cánh đồng lúa đã chín vàng rộm. Trên những khoảnh đất đó, cỏ dại lau lách mọc um tùm. Cánh đồng làng từng rộng tới hơn 300 hecta trông nham nhở.

“Các doanh nghiệp về chiếm đất, rồi bỏ hoang thế thôi. Chúng tôi nay chả ra nông nghiệp, chả ra công nghiệp”,

Đảm, trưởng thôn nói.

Nhưng AIC không phải duy nhất. Có chín dự án đã được cấp phép, và hai cái khác đi vào hoạt động dự kiến sẽ lấy đi 70% cánh đồng hoa rộng 390 hecta của làng. Nay thì cả chín dự án treo đó.

Rõ ràng, rất nhiều dự án được cấp phép trước khi Hà Nội mở rộng đang dang dở, làm hoang mang người dân, và làm khó cho doanh nghiệp. Điều này không xa lạ với chủ tịch xã Yên Sơn, Quốc Oai là ông Nguyễn Phú Thành. Hơn 10 dự án đang tiến hành thu hồi đất sẽ lấy đi gần như hoàn toàn 251 hecta ruộng trong xã. Chỉ một chồng giấy dày trên bàn, ông Thành nói: “Đây là mấy trăm cái đơn kiện của nông dân mất đất. Tôi cũng chả biết làm thế nào”.

Đến nay thì tất cả 744 dự án này đã bị đình lại và sẽ được quyết định trong tháng 6 này, như cam kết của UBND TP Hà Nội. Chưa một ai trong số những quan chức liên quan đến hệ thống cấp phép bị kỷ luật. Hiện nay, Công an Hà Nội, uỷ ban Kiểm tra Trung ương đã bắt đầu vào cuộc để xem lại quá trình này. Những dự án dang dở đó, và câu chuyện xung quanh chắc chắn chưa dừng lại ở đây.

Đất dự án thành đất “tệ nạn”

Những bãi container với hàng trăm chiếc xe ra vào tấp nập, nhiều căn chòi lá “ổ chuột” được dựng tạm bợ. Bên trong căn chòi lá, hàng chục người đang tụ tập sát phạt, nhậu nhẹt tưng bừng…

Đó là quang cảnh của một khu dân cư nằm sát với dự án “khu dân cư Bắc Rạch Chiếc” có diện tích trên 100ha đất (thuộc phường Phước Long A, quận 9, TP.HCM) do Công ty Cổ phần Địa ốc 10 làm chủ đầu tư.

Theo dự kiến, toàn bộ diện tích mặt bằng hơn 100ha trong dự án sẽ được bàn giao cho chủ đầu tư trong năm 2009. Tuy nhiên, 2 năm trở lại đây, một phần diện tích mặt bằng biến thành những bãi đỗ container. Kéo theo đó, những tệ nạn đe dọa đến cuộc sống của nhiều người dân sống trong khu vực.

Đất giải tỏa thành bãi đỗ container

Từ cầu Rạch Chiếc rẽ vào con đường đến dự án “khu dân cư Bắc Rạch Chiếc” chưa đầy 50m, chúng tôi đã thấy hàng chục chiếc xe container đậu ven đường làm cho tuyến đường đã nhỏ càng bị thu hẹp hơn. Một số xe khác chạy tít còi inh ỏi, bụi bay mịt mù.

Rất nhiều xe container đậu ngay trên con đường dẫn vào khu dân cư. Ảnh: Tử Trực

Vào sâu bên trong một đoạn không xa là cảnh hàng ngàn rơ-moóc và đầu kéo container nằm la liệt trong những khu đất trống, bên lề đường, sát vách tường nhà dân.

Một người dân ở đây cho biết, trước kia, toàn bộ khu đất này có nhiều bụi cây rậm rạp. Thế nhưng, trong khoảng 3 năm trở lại đây, một số người đã tự ý vào dựng liều chòi sinh sống.

Do vị trí nằm gần cảng Phước Long nên dịch vụ cho thuê chỗ đậu rơ-moóc cũng bùng phát từ đó và mỗi ngày càng lấn sâu hơn trong các khu dân cư.

Theo quan sát của chúng tôi, khu đất này có diện tích khoảng 100ha. Trong số đó có rất nhiều nhà dân được xây dựng kiên cố. Còn lại được chia làm nhiều bãi container khác nhau. Mỗi bãi có diện tích hơn 1ha, được ngăn cách bằng lưới sắt B40.

Một chủ cho thuê kho bãi ở đây cho biết: “Nếu thuê tháng, mỗi đầu kéo cộng rơ-moóc sẽ là 800.000đ/1 tháng. Thuê ngày 80.000đ/1 rơ-moóc”. Với giá cho thuê trên, mỗi chủ bãi kiếm được khoảng 1 triệu đồng/1 ngày từ hàng chục rơ-moóc vào đậu.

Trong khi đó, người dân ở đây bức xúc, tình trạng lấn chiếm mặt bằng làm kho bãi diễn ra công khai nhưng vẫn không có sự quản lý của ngành chức năng. Điều này dẫn đến ngày càng thu hút đông đảo những tay “máu mặt” về đây dựng liều chòi sinh sống bên sát tường nhà người dân, làm đảo lộn cuộc sống người dân trong khu vưc.

Liều chòi và hàng chục container đậu trái phép trong các khu đất trống. Ảnh: Tử Trực

Anh Hà Quang Duy (một người dân sống trong khu vực này) kể: Từ khi chuyển nhà bên quận 7 về đây, cuộc sống của gia đình phải thường xuyên đóng cửa trong nhà. Vì an ninh hầu như bỏ ngỏ, trộm cướp, băng nhóm tụ tập… diễn ra thường xuyên. Đó là chưa kể tình trạng xe chạy tung bụi mịt mù”.

Bài bạc, hút chính, mại dâm hoành hành

Một hệ quả khác của việc buông lỏng quản lý đã khiến cho khu dân cư trở thành nơi tụ tập cho các tệ nạn bài bạc, mại dâm.

Rất nhiều căn chòi lá trong các kho bãi tập trung khá đông người tổ chức bài bạc, sát phạt lẫn nhau công khai. Một bộ phận còn lại nhậu nhẹt tưng bừng.

Đặc biệt vào ban đêm, có nhiều gái mại dâm tụ tập, các băng nhóm cũng thường xuyên xuất hiện, khiến cho toàn bộ khu vực trở thành điểm “nóng” về tệ nạn.


Nhiều người dân ở đây cho biết, đã không ít lần diễn ra cảnh tượng đâm chém nhau giữa các tài xế và băng nhóm cho thuê bến bãi.

Nhiều người tụ tập đánh bài ăn tiền diễn ra rầm rộ trong các căn chòi lá. Ảnh: Tử Trực
Cũng theo phản ánh của người dân, thường xuyên xuất hiện những con nghiện vào khu vực này mua bán, hút chích ma túy, hoạt động này diễn ra công khai…

PV VietNamNet đã trực tiếp phản ánh với ông Trần Trung Hiếu (Chủ tịch UBND phường Phước Long A) về tình trạng mất an ninh tại khu vực này.

Tuy nhiên, ông Hiếu nói: “Toàn bộ diện tích trong dự án không thuộc sự quản lý của chính quyền địa phương”.

Khi được hỏi “Liệu an ninh của người dân địa phương có bị đe dọa?” thì ông Hiếu chỉ nói: “Vấn đề này nên hỏi chị Bích”, (bà Huỳnh Thị Ngọc Bích, Phó Chủ tịch phường Phước Long A – PV).–> Không biết bà Bích sẽ quy trách nhiệm cho ai?

Thực trạng XH + ‘Ba thái độ chính trị: Quá khích , Thờ ơ , Cơ hội’ + ‘Tự do tư tưởng rủi ro’ –>Tương lai đất nước???


Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: