Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Bình đẳng giới tính tại Việt Nam

Posted by BEAR on Tháng Ba 9, 2010

Bình đẳng giới tính tại Việt Nam

Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3 năm nay, tưởng cũng nên nhớ lại, vào năm 1980 Việt Nam đã là một trong 6 quốc gia đầu tiên trên thế giới ký kết công ước CEDAW, tức Công Ước Xóa Bỏ Mọi Hình Thức Phân Biệt Đối Xử Với Phụ Nữ, được Liên Hiệp Quốc thông qua vào năm 1979.

Theo công ước này, bình đẳng giới là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để tiến tới xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ.

Hôm nay, Ngày Phụ nữ Quốc tế, tiến sĩ Vương Thị Hạnh, giám đốc Trung Tâm Hỗ Trợ, Giáo Dục và Nâng Cao Năng Lực Phụ Nữ ở Hà Nội, trình bày Chiến Lược Quốc Gia Về Bình Đẳng Giới của Việt Nam, nỗ lực và thành quả tính đến lúc này. Bà từng đại diện Việt Nam đi tham dự các hội nghị CEDAW bốn năm một kỳ mà lần vừa rồi là năm 2007 ở New York. Bài do Thanh Trúc thực hiện:

Chính sách

TS Vương Thị Hạnh: Hiện đang có một chương trình phối hợp giữa UNDP và chính phủ Việt Nam về bình đẳng giới. Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới của Việt Nam cho đến 2010 này đã kết thúc, nhà nước đang chuẩn bị xây dựng chiến lược quốc gia về bình đẳng giới cho đến năm 2010.

Vừa rồi thì chính phủ cũng ra một chương trình hành động Nghị Quyết 11 của đảng về vấn đề tăng cường công tác phụ nữ trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

  • Trên cơ sở của chương trình hành động đó thì mục đích chính là nâng cao trình độ mọi mặt cho phụ nữ, đảm bảo cho phụ nữ được tham gia tích cực và nhiều hơn nữa trong phát triển kinh tế xã hội và trong xây dựng gia đình.
  • Một ý khác nữa là tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong quản lý và lãnh đạo.

Vừa rồi thì chính phủ cũng ra một chương trình hành động Nghị Quyết 11 của đảng về vấn đề tăng cường công tác phụ nữ trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

TS Vương Thị Hạnh

Năm 2010 là năm đại hội đảng các cấp để đến năm 2011 là đại hội đảng toàn quốc. Thế cho nên 2011 là năm mà sẽ có bầu hệ thống dân cử, quốc hội và hội đồng nhân dân. Đứng về mặt chính trị thì đấy là những sự kiện hết sức quan trọng.

Hiện nay Hội Phụ Nữ, Ủy Ban Quốc Gia, Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội được giao trách nhiệm quản lý về bình đẳng giới và đang có những hoạt động rất tích cực.

Có tiến bộ ở nông thôn

Thanh Trúc: Thưa bà Vương Thị Hạnh, Việt Nam đã thực hiện nhiều chính sách để có được sự ngang bằng giữa nam giới và phụ nữ. Ở thành thị thì điều đó có thể nhìn thấy được, nhưng nói về những tầng lớp ở thôn quê thì chừng như người đàn bà vẫn có phần bị lấn át, nếu không muốn nói là mờ nhạt, họ không được bình đẳng thực sự và không được giáo dục để thấy là mình được bình đẳng với nam giới.

TS Vương Thị Hạnh: Xét về nhận thức bình đẳng giới giữa thành thị và nông thôn thì tôi nghĩ ở nông thôn cũng có khá nhiều sự tiến bộ trong những nhận thức về bình đẳng giới. Vì sao? Vì hệ thống luật pháp về luật bình đẳng giới của nhà nước, rồi những nghị quyết về vấn đề tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong công tác, trong phát triển kinh tế xã hội, trong tham gia quản lý và lãnh đạo. Thế rồi Chương Trình Chiến Lược Quốc Gia Vì Sự Tiến Bộ Của Phụ Nữ thì được phổ biến tận vùng nông thôn. Cho nên cái nhận thức là đã có sự tiến bộ lên. Tất nhiên nếu nói về quan điểm định kiến của xã hội đối với phụ nữ thì ở nông thôn họ vẫn còn bị sức ép về định kiến giới nhiều hơn.

Nhưng mà không có nghĩa rằng phụ nữ hiện nay ở nông thôn hoàn toàn không có những sự thay đổi tích cực nào đâu. Chúng tôi đi khảo sát tình hình phụ nữ ở nông thôn, kể cả lãnh đạo ở nông thôn, kể cả phụ nữ và kể cả nam giới ở nông thôn ở những địa bàn chúng tôi khảo sát, đều nhận thức rõ và đánh giá cao vai trò của phụ nữ ở trong kinh tế và xã hội. Cũng nhiều gia đình khuyến khích phụ nữ tham gia. Tôi nghĩ đấy là tiến bộ đáng vui mừng. Tuyên truyền thì vẫn phải tiếp tục tuyên truyền để nâng cao nhận thức nhiều hơn nữa.

Cần phấn đấu, bớt tự ti

Thẩm phán Jacqueline Nguyễn (giữa). Photo courtesy AAJC/NAPABA. Thanh Trúc: Ngày nay người phụ nữ không chỉ lo việc bếp núc mà phải đi ra ngoài làm việc, cuộc sống nâng cao thì cả chồng cả vợ mới có thể đủ khả năng chăm sóc gia đình và nuôi nấng con cái. Tại công sở, người phụ nữ nếu mà được những chức vụ cao, những chức vụ khá quan trọng, thì vấn đề bình đẳng giới tự nhiên bị đặt ra như một rào chắn, hay một vấn đề mà người phụ nữ đó phải phấn đấu để vượt qua. Thưa bà nghĩ như thế nào?

TS Vương Thị Hạnh: Để khẳng định được mình trong vị trí lãnh đạo và quản lý thì thứ nhất bản thân những phụ nữ đó phải có năng lực, phải có trình độ, được đồng nghiệp tín nhiệm. Thực tế hiện nay nhiều phụ nữ có năng lực và có trình độ. Nam giới họ cũng khẳng định về năng lực và trình độ đó. Tuy nhiên do quan niệm cho rằng phụ nữ lãnh đạo thì hiệu quả sẽ không cao bằng nam giới, do quan niệm như thế mà có một số nơi, một số nơi chứ không phải tất cả, người lãnh đạo chưa muốn đề bạt chị em. Thực tế tình hình như thế là có.

Thứ hai nữa là người phụ nữ phải tự vượt qua cái rào cản định kiến giới với chính bản thân mình, là cứ luôn luôn nghĩ rằng phụ nữ không bằng nam giới, dễ đi đến tự ti. Nam giới họ có thể khẳng định mình, bản thân nam giới có ước muốn ở vào vị trí lãnh đạo. Còn phụ nữ có năng lực nhưng đôi khi không muốn tham gia lãnh đạo đâu. Có những hiện tượng như thế. Tuy nhiên vấn đề phụ nữ tự ti trong công sở theo tôi là không nhiều. Phụ nữ nông thôn họ tự ti, cứ cho mình không bằng nam giới, năng lực mình kém. Nhưng mà những phụ nữ được vào công sở là những người đã qua tuyển dụng, đã có quá trình hoạt động, bản thân tự ti của họ không có nhiều.

Nhưng mà phụ nữ mình thường thường trên con đường thăng tiến trên đường công danh họ không có tham vọng như nam giới. Nên là nếu bảo đề bạt họ thì họ làm, không đề bạt thì thôi chứ không thành vấn đề gì.

Đối xử bình đẳng

Thanh Trúc: Trên thương trường của Việt Nam hiện nay đã có nhiều nữ doanh nhân nổi bật và thành đạt. Ở ngay những trường hợp đó thì vấn đề bình đẳng giới không được đặt ra. Người đàn bà có phần gần như là lấn lướt. Thì cái nhìn đúng đắn nhất và đúng chính sách nhất đối với vấn đề bình đẳng giới là như thế nào?

Các nhà khoa học nữ Lê Thị Phương Quỳnh, Nghiêm Thị Hà Liên và Đặng Thị Phương Thảo nhận học bổng của L’oreal Unesco. Photo courtesy of VietNamNet. TS Vương Thị Hạnh: Điều thứ nhất kể cả người lãnh đạo kể cả người dân là không có phân biệt đối xử. Không phải vì là phụ nữ cho nên không được làm cái này, vì là phụ nữ cho nên tôi chỉ giao cho làm việc kia. Đó là thái độ phân biệt đối xử, coi phụ nữ khác nam giới về năng lực. Điều đó phải tránh. Vị thế của phụ nữ và nam giới là như nhau. Phụ nữ và nam giới theo năng lực của mình cống hiến được như thế nào thì phải mạnh dạn giao việc cho họ.

Cái nhìn đúng đắn thứ hai là phải thừa nhận phụ nữ và nam giới có những khác biệt. Khác biệt đó là giới tính. Với sự khác nhau về giới tính đó cho nên họ phải thực hiện chức năng làm mẹ. Chức năng làm mẹ đó ảnh hưởng đến thời gian, công sức, điều kiện tham gia. Họ mang thai, họ sinh con, cho con bú, chăm sóc con dưới một tuổi hoặc hai tuổi gì đó, họ không được thảnh thơi như nam giới. Vì thế đúng đắn nhất là thấy được sự khác biệt vì giới tính vì chức năng làm mẹ hay là sức khỏe không được như nam giới, thì nhà nước phải có chính sách bù đắp cho họ, hỗ trợ cho họ. Đúng đắn nhất là bù lại những thời gian họ bị mất cho chức năng làm mẹ của họ.

Ngoài ra còn phải chống nạn bạo hành trong gia đình để người phụ nữ được bình đẳng ngay từ gia đình thì họ mới có thể tham gia tạo bình đẳng ngoài xã hội.

TS Vương Thị Hạnh

Thứ hai là vẫn phải thừa nhận rằng phụ nữ và nam giới vẫn có sự khác biệt về mặt xã hội là do xã hội vẫn quan niệm phụ nữ ở vị trí thấp hơn nam giới, phụ nữ không bằng nam giới, và phải có chính sách đặc biệt. Thí dụ hiện nay chính phủ Việt Nam đang thực hiện một chính sách tạm thời. Ví dụ cho rằng phụ nữ không thể lãnh đạo được vì thế trong thực tế tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo vẫn rất là thấp. Nhà nước phải đặt ra chỉ tiêu phải có bao nhiêu phần trăm phụ nữ tham gia lãnh đạo và quản lý. Tạo điều kiện nâng cao trình độ, bồi dưỡng cho họ đủ năng lực để họ làm. Phải có những sự đối xử để mà tạo ra bình đẳng thực sự cho phụ nữ.

Thanh Trúc: Thưa bà Vương Thị Hạnh, xin cảm ơn tất cả những ý kiến cũng như lời chia sẻ của bà. Nhân ngày Tám tháng Ba, mơ ước chỉ là Việt Nam mình, đa số, phần đông, vẫn là tầng lớp phụ nữ ở nông thôn, mà nếu nâng cao năng lực cho họ, nhất là nâng cao ý thức về bình đẳng giới, giúp họ bình đẳng với cánh mày râu, là một điều rất quan trọng.

TS Vương Thị Hạnh: Đồng ý. Nâng cao nhận thức giới trong toàn xã hội, kể cả cho người dân và cho những người lãnh đạo. Ngoài ra còn phải chống nạn bạo hành trong gia đình để người phụ nữ được bình đẳng ngay từ gia đình thì họ mới có thể tham gia tạo bình đẳng ngoài xã hội. Cám ơn.

Theo dòng thời sự:

Quyền bình đẳng của phụ nữ Việt Nam

Song song với phần trình bày của Tiến sĩ Vương Thị Hạnh, Giám đốc Trung Tâm Hỗ Trợ, Giáo Dục và Nâng Cao Năng Lực Phụ Nữ, về chiến lược và công cuộc thực hiện công ước CEDAW tại Việt Nam, Quỳnh Như tìm thêm câu trả lời cho vấn đề được quan tâm, là bình đẳng giới đã đạt những tiến triển nào, nhìn chung trong toàn xã hội?

RFA photo from YouTube/VTV4

Nữ phi công La Trần Cẩm Linh, Vietnam Airlines

Bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ

Quyền bình đẳng nam nữ ở Việt Nam đã được quy định trong Hiến pháp nhà nước, công nhận phụ nữ ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện. Theo đó, nam và nữ đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ.

Tỉ lệ phụ nữ tham gia lao động xã hội ở Việt Nam đặc biệt cao, lên tới gần 83%, trong khi nam giới ở mức 85%…ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có phụ nữ giỏi, thậm chí hiện nay Việt Nam đã có phụ nữ lái máy bay.

Với chính sách đó Việt Nam đã đạt được một số thành tựu đáng kể trong việc bình đẳng giữa nam giới và nữ giới. Ông Nguyễn Hữu Minh, Viện Gia đình và Giới cho biết, tỉ lệ phụ nữ tham gia lao động xã hội ở Việt Nam đặc biệt cao, lên tới gần 83%, trong khi nam giới ở mức 85%…ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có phụ nữ giỏi, thậm chí hiện nay Việt Nam đã có phụ nữ lái máy bay.
Bác sĩ Huỳnh Thị Trong, Phó Chủ Tịch Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam cũng có ý kiến:
“Thực tế cũng giống như những thông tư, thông điệp của nhà nước, nam hay nữ đều được làm những công việc như nhau, và cũng không có sự phân biệt, ví dụ cùng

Nữ công nhân ngành điện lực
Nữ công nhân ngành điện lực. Photo courtesy Vietnannet

một nghề nghiệp, cùng một chức vụ, cùng một công việc thì lương như nhau, không phân biệt nam cao hơn nữ. Nhưng có một việc có lẽ khác với một số nước, nhưng hiện đang thay đổi là: tuổi nghỉ hưu của phụ nữ sớm hơn nam giới 5 năm – nam là 60, nữ là 55. Mình thấy phụ nữ hiện giờ làm việc rất dữ và năng lực làm việc của phụ nữ cũng rất cao, và người ta cũng phấn đấu rất nhiều, nhất là đối với các em trẻ, muốn phấn đấu vươn lên cho nên cũng tham gia học tập, hoạt động. Còn đối với phụ nữ ở vào độ tuổi trên 40 khi con cái đã trưởng thành thì người ta cũng làm việc rất tốt.”
Tuy nhiên, đâu đó vẫn còn có những bất công đối với phụ nữ. Cũng theo ông Minh, về chuyên môn và kỹ năng tỉ lệ phụ nữ được đào tạo ở tất cả các hình thức đều thấp hơn nam giới, trong khi tỉ lệ phụ nữ tự học lại cao hơn hẳn nam giới.

Thực tế cũng giống như những thông tư, thông điệp của nhà nước, nam hay nữ đều được làm những công việc như nhau, và cũng không có sự phân biệt, ví dụ cùng một nghề nghiệp, cùng một chức vụ, cùng một công việc thì lương như nhau, không phân biệt nam cao hơn nữ.

Bác sĩ Huỳnh Thị Trong

Khảo sát về bình đẳng giới trong tuyển dụng mới công bố hồi tháng Hai vừa qua của Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường cho thấy

  • ứng viên nam chiếm tỉ lệ cao hơn trong các yêu cầu tuyển dụng chuyên viên kỷ thuật bậc cao trong các nghề như: kỹ sư, chuyên gia, có cơ hội thăng tiến và thu nhập cao,
  • còn phụ nữ nộp đơn nhiều cho những vị trí công việc như nhân viên văn phòng, hành chính.

Hàng rào phong kiến

Thêm vào đó, vẫn còn một số “rào cản” trong việc thực hiện nam nữ bình quyền do ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến đối với việc phân định vai trò của người phụ nữ và người đàn ông trong gia đình.
Bà Phạm Thị Nhị ở Biên Hoà đưa ra nhận xét:
Cô thấy xã hội cũng thoáng rồi, không có chuyện phân biệt nam nữ, nhưng cũng đang kêu gọi bình đẳng nam nữ trong gia đình. Cô thấy phụ nữ rõ ràng là cực hơn, bởi vì cùng đi làm kiếm tiền như nam giới, nhưng tư tưởng phong kiến vẫn còn trong nhiều gia đình, về nhà đàn ông không đụng tới việc nhà. Nói cởi trói cho nữ giới, bình đẳng, nhưng thật ra phụ nữ cực hơn. Cô hy vọng trong tương lai tư tưởng phong kiến sẽ càng ngày càng phai nhạt dần đi, thì lứa trẻ sau này mới nhận thức được

Nữ bác sĩ
Nữ bác sĩ và các cô y tá. AFP photo

ý nghiã của chuyện bình đẵng nam nữ như thế nào.”

Bên ngoài xã hội em thấy chưa có lĩnh vực nào gọi là phân biệt nam nữ, bây giờ cái gì nam làm được thì nữ cũng làm được. Còn trong gia đình thì em thấy quan niệm người phụ nữ phải phụ trách gia đình đúng là vẫn còn giữ chặt, còn lớn trong mắt của nam giới.

Các cuộc điều tra xã hội học ở thành thị và nông thôn đã đưa ra những chỉ báo đáng chú ý: phụ nữ lao động vất vả trên cả hai phương diện xã hội và gia đình. Để thực hiện chức năng “làm vợ, làm mẹ”, trong gia đình các bà nội trợ  phải”gánh”công việc của người cấp dưỡng, thợ giặt, người lau dọn nhà cửa, người chăm sóc trẻ, cô giáo, v.v… Những công việc tất bật từ sáng sớm đến đêm khuya đã hút kiệt sức lực và thời gian của phụ  nữ, khiến họ còn rất ít hoặc không có thời gian để nghỉ ngơi, giải trí.
“Bên ngoài xã hội em thấy chưa có lĩnh vực nào gọi là phân biệt nam nữ, bây giờ cái gì nam làm được thì nữ cũng làm được. Còn trong gia đình thì em thấy quan niệm người phụ nữ phải phụ trách gia đình đúng là vẫn còn giữ chặt, còn lớn trong mắt của nam giới. Vì vấn đề đó mà nhiều cặp vợ chồng cũng không thấy có hạnh phúc, cảm thấy khó chịu khi chung sống với nhau bởi vì phụ nữ đã đi làm bên ngoài về nhà còn phải chăm sóc chồng con, mà người chồng thì cứ nghĩ đó là trách nhiệm của người vợ. Trong khi người phụ nữ rất mệt mõi mà người chồng không biết chia sẻ, cho nên đôi lúc đó là một gánh nặng. Cũng vì lý do đó mà ngày nay phụ nữ ít kết hôn hơn.

Bình đẳng không đơn giản

Mong ước của các chị về bình đẳng nam nữ trong gia đình không chỉ là phân chia công việc theo kiểu “tôi nấu cơm, anh giặt đồ” mà là cùng nhau chia sẻ mối quan tâm, chia sẻ công việc, quan tâm đến sự tiến bộ về tri thức và cùng chăm sóc hạnh phúc gia đình. Bảo Trâm nói thêm:

Mong ước của các chị về bình đẳng nam nữ trong gia đình không chỉ là phân chia công việc theo kiểu “tôi nấu cơm, anh giặt đồ” mà là cùng nhau chia sẻ mối quan tâm, chia sẻ công việc, quan tâm đến sự tiến bộ về tri thức và cùng chăm sóc hạnh phúc gia đình

“Về vấn đề này Báo chí cũng có đề cập tới nhưng nó vẫn chưa có một ảnh hưởng lớn trong xã hội, em nghĩ nên có một chương trình nào đó hay một tổ chức nào đó quan tâm hơn, đẩy mạnh vấn đề này lên như một vấn đề thời sự để cảnh tỉnh bớt tình trạng này trong cuộc sống vợ chồng. Kêu gọi nhận thức của nam giới để trong đầu họ hình thành tư tưởng phải chia sẻ với vợ chứ không cứ nghĩ rằng lấy vợ để được vợ phục vụ.”
Về vấn đề “trọng nam, khinh nữ”, Bác sĩ Trong nêu nhận định:
“Thực ra ở Việt Nam gia đình nào cũng muốn có con trai để nối dõi tông đường, nhưng đó là đối với những người lớn tuổi thôi, còn giới trẻ bây giờ cở tuổi 40 trở xuống thì họ cũng không đặt nặng vấn đề, bởi vì con trai con gái gì cũng như nhau. Nhưng tại vì đâu chỉ ở thành phố không, thí dụ những gia đình ở quê cho nên vấn đề nam nữ vẫn còn có một hạn chế, làm cho một số phụ nữ – không phải là số đông, nhiều khi là băn khoăn, day dứt, nhiều khi làm cho người ta cũng rất căng thẳng.”

Hơn nữa ở nông thôn cũng còn nhiều điều ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người phụ nữ – ai làm những công việc gia đình, kể cả việc chăn nuôi, đồng áng mà không được trả công và không nắm giữ tài sản làm ra. Quan trọng hơn cả là quyền sở hữu ruộng đất – chồng hay vợ là sở hữu chủ?
Ngoài ra, vẫn còn những khoảng cách giữa luật pháp và thực tế Theo Báo cáo của Ban Tuyên giáo thuộc Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, thì có nhiều điều trong Luật Hôn nhân và Gia đình gần như không được áp dụng trên thực tế. Chẳng hạn, quyền về đất đai của phụ nữ và trẻ em sau ly hôn ở nhiều nơi chưa được bảo vệ. Tình trạng bạo lực gia đình, buôn bán phụ nữ và trẻ em, hiếp dâm – xâm hại thân thể, nhân phẩm, quyền lợi, tính  mạng của phụ nữ, nhưng chưa được ngăn chặn và xử lý kịp thời.
Để thực sự có sự bình đẳng giữa nam giới và nữ giới, xã hội, cần tạo ra một phong trào, một lối sống tôn trọng phụ nữ đặc biệt là bảo vệ các quyền chính đáng của họ. Về phía nam giới cần có một lối sống văn minh, hiểu biết trên vấn đề phụ nữ, không thực hiện những hành vi lấn át, bạo lực coi mình là”phái mạnh”và thật sự coi việc chia sẻ công việc với phụ nữ là trách nhiệm của mình.

Phụ nữ VN nghĩ gì về ngày Quốc tế Phụ nữ?

Ngày Quốc tế Phụ nữ được chú ý và vận động nhiều tại VN từ nhiều chục năm qua. Tinh thần tốt đẹp của ngày lễ vinh danh người phụ nữ này có còn giữ đầy đủ ý nghĩa của nó trong xã hội hiện nay hay không, và người phụ nữ nghĩ gì về ngày lễ này?

AFP photo/Hoang Dinh Nam

Đàn ông chọn mua hoa hồng tặng phụ nữ dịp 8 tháng 3 năm nay tại phố hoa ở Hà Nội.

Giỏi việc nước, đảm việc nhà

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8 tháng 3 được thế giới công nhận từ lâu và hàng năm, nhiều nước tổ chức kỷ niệm như một nhắc nhớ đến vai trò của nữ giới trong cuộc sống. Tùy văn hóa từng nước, quà cáp và các lời chúc mừng đuợc gửi tới phái yếu như chia sẻ bớt gánh nặng mà xã hội đang đặt trên vai họ.

Tại Việt Nam, người phụ nữ nổi bật trong vai trò quán xuyến gia đình. Trong một thời gian rất dài, vai trò người vợ người mẹ chỉ gói gọn trong nhà và đa số không cần phải làm việc kiếm sống vì người chồng có thể lo liệu nguồn tài chánh cho gia đình.

Tuy nhiên, trong thế giới ngày càng chạy theo những yêu cầu quá cao của xã hội, người phụ nữ Việt Nam cảm thấy khó khăn nhiều hơn so với thời gian trước vì phải chung vai gánh vác với chồng cho ngân sách gia đình. Điều này một mặt thay đổi bộ mặt thế giới về định kiến đối với nữ giới, nhưng mặt khác cũng đẩy người phụ nữ vào một vị trí khác không kém khó khăn khi cật lực tranh đấu với xã hội để vươn lên.

Hình như họ bị cái thiệt thòi gì đấy họ mới được xã hội soi lại một chút ưu ái vào một ngày nào đó, còn lại mấy ngày khác là của đàn ông!

Nhà văn Ý Nhi

Nhà văn Ý Nhi cảm nhận sự khác biệt này khi nhìn thấy phía sau những ngọt ngào kỷ niệm trong Ngày Phụ Nữ 8 tháng 3 là mặt trái của tấm huy chương, cô nói:

“Hình như giới nào mà không được ưu đãi mới có được cái ngày kỷ niệm, ví dụ như Ngày Thầy thuốc, hay Ngày Quốc tế Phụ nữ. Hình như họ bị cái thiệt thòi gì đấy họ mới được xã hội soi lại một chút ưu ái vào một ngày nào đó, còn lại mấy ngày khác là của đàn ông!

Phụ nữ bây giờ khổ hơn. Ví dụ ngày xưa, một ông giáo tiểu học thôi cũng có thể nuôi vợ con, và người vợ có thể chỉ ở nhà chăm con, thậm chí có thể thuê người giúp việc nữa. Còn bây giờ, phụ nữ phải ra đời làm tất cả mọi thứ như là đàn ông, và đồng thời làm tất cả những việc gì trong nhà.

Tôi nghĩ là phụ nữ ngày nay vất vả gấp đôi, theo cách nhìn của tôi, tại vì những việc đấy đàn ông không thể làm được, nhưng mà cũng có vài người họ làm, song nói chung là phụ nữ vẫn làm tất cả những việc trong gia đình – việc nội trợ, đồng thời phải làm việc ở bên ngoài xã hội nữa.

Kèm theo đó thì cách nhìn nhận của xã hội nói chung đối với người phụ nữ khác ngày xưa. Vai trò của người phụ nữ có khác thì cách nhìn nhận của người đàn ông đối với người phụ nữ nó cũng khác. Rất nhiều người phụ nữ họ thành đạt và nó làm thay đổi cách nhìn nhận của người đàn ông.

Thế nhưng trong thâm sâu, không phải ở Việt Nam mà cả thế giới, cả nhân loại này, giữa đàn ông và đàn bà nó vẫn có một sự phân biệt, mà nghĩ sâu sắc nó khó theo dõi lắm anh, nhiều khi người ta không ý thức đâu, nó trong tiềm thức đó. Cách nhìn người phụ nữ từ xưa tới nay vẫn có thành kiến, nghĩ là người phụ nữ có thể là thiển cận, có thể là yếu đuối, có thể là… tức là có một số nhược điểm nào đó.”

Khát vọng vươn lên

000_Hkg3343458.jpg
Từng đôi chở nhau đi mua hoa hồng trên đường phố Hà Nội vào ngày 8 tháng 3 năm 2010. AFP photo/Hoang Dinh Nam

Tuy vẫn giữ vai trò chính trong công việc gia đình và nuôi dạy con cái, nhưng ngày càng có nhiều phụ nữ ra đời tranh đua cùng nam giới trong nhiều lãnh vực mà phổ biến nhất là kinh doanh.

Bà Tạ Thị Ngọc Thảo một doanh nhân thành công trong lĩnh vực bất động sản chia sẻ thành công của mình qua các điều mà bà cho rằng không thể không coi trọng, bà nói:

“Tôi nghĩ rằng sự trưởng thành và thành đạt của một người phụ nữ chính là cần có nhiều nỗ lực mà đầu tiên là sự nỗ lực của chính bản thân người đó. Họ có một khát vọng vươn lên, cái khát vọng này không có ai thay họ được.

Do đó người phụ nữ đó phải có khát vọng vươn lên, chứ nếu mà bằng lòng với những gì mình có thì không ai khát vọng giùm mình được. Sự thành công, thành đạt của một người phụ nữ còn cần một môi trường xã hội. Môi trường xã hội đó đầu tiên phải là chính nhà nước tạo điều kiện cho họ phấn đấu và sử dụng những người phụ nữ có tài. Ở đây tạo điều kiện cho họ phấn đấu có nghĩa là phải có một vườn ươm nhân tài, những hạt giống đó chú trọng là những hạt giống phụ nữ.”

Báo chí vẫn thường nêu lên rằng trong số các đại biểu của Quốc hội Việt nam thì phụ nữ chiếm hơn 27%. Thực tế này được Liên hiệp quốc đánh giá là: “phụ nữ Việt Nam tham gia hoạt động chính trị cao nhất thế giới”.  Bà Tạ Thị Ngọc Thảo chia sẻ vấn đề này bằng cách so sánh với nữ chính trị gia người Đức: Thủ Tướng Angela Markel.

Bà Tạ Thị Ngọc Thảo: “Trên thế giới, bà nữ thủ tướng của Đức trước đây là một đoàn viên ở bên Đông Đức, bây giờ bà qua Tây Đức trở thành một nữ thủ tướng của một nước Đức thống nhất.

Nếu xét về mặt quá khứ thì gần như bà ở phía đối lập nhưng bên Tây Đức nhận ra, nước Đức thống nhất nhận ra đây là một người tài và sử dụng. Nhờ như thế mà nước Đức mới có một nữ thủ tướng mà tôi cho rằng lẫy lừng hàng đầu trên thế giới.”

Tôi nghĩ rằng sự thành đạt của một người phụ nữ cần có nhiều nỗ lực mà đầu tiên là sự nỗ lực của chính bản thân người đó. Họ có một khát vọng vươn lên, cái khát vọng này không có ai thay họ được.

Bà Tạ Thị Ngọc Thảo

Mặc Lâm Ngay điểm này tôi muốn hỏi bà một câu nữa, bà có nghĩ rằng Việt Nam mình trong tương lai sẽ có một nữ thủ tướng như vậy hay không ạ?

Bà Tạ Thị Ngọc Thảo: “Tại sao không? Tất cả những gì ngày hôm nay chưa thể thì ngày mai hoàn toàn có thể. Và tôi lại còn tin một điều như thế này, hiện nay ở đất nước mình đã có những phụ nữ có thể giữ vai trò thủ tướng, chứ không phải trong tương lai. Vấn đề là tạo cho họ trở thành nữ thủ tướng như thế nào.”

Lịch sử vẫn còn ghi dấu ấn về ngày 8 tháng 3 năm 1857 khi các công nhân ngành dệt của Mỹ đã chống lại những điều kiện làm việc khó khăn và tồi tàn của họ tại Thành phố New York. Hai năm sau, cũng trong tháng 3, các nữ công nhân Mỹ trong hãng dệt đã thành lập công đoàn đầu tiên. Từ viên gạch tiên phong này, người công nhân Mỹ đã xây dựng một hệ thống công đoàn độc lập vững chắc bảo vệ quyền lợi của họ trước các chủ nhân và được xếp vào loại hiệu quả nhất thế giới.

Việt Nam không được như vậy, mặc dù dưới chế độ cộng sản, người công nhân được xem là cốt lõi trong mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bên cạnh đó, nhiều khuất tất trong việc phục vụ người dân cũng khiến vai trò người phụ nữ càng thêm nặng nề. Một hình ảnh đã trở nên khá phổ biến hiện nay đó là hàng trăm phụ nữ từ các tỉnh kéo về Hà Nội và TP.HCM để khiếu kiện là một bức xúc lớn cho toàn xã hội.

Sự vắng mặt của người đàn ông trong các đám đông này là một điều đáng để suy ngẫm. Hàng trăm phụ nữ vì tranh đấu cho dân chủ vẫn đang bị cầm tù và đón ngày 8 tháng ba trong bốn bức tường trắng lạnh lùng.

Blogger Mẹ Nấm, người từng bị bắt chỉ vì kêu gọi gìn giữ chủ quyền Hoàng Sa – Trường Sa, trong dịp lễ 8 tháng 3 năm nay chia sẻ:

lethicongnhan1.jpg
Luật sư Lê Thị Công Nhân chụp năm 2006. Chị vừa ra tù ngày 6/3/2010. Photo courtesy of vietnamexodus

“Ngày 8 tháng 3 thì em có niềm vui lớn nhứt, đó là bạn Lê Thị Công Nhân, người bằng tuổi em được ra tù. Em có lời chúc mừng bạn ấy và mong bạn ấy bình an, và tỉnh táo khôn ngoan trên con đường trước mặt. Còn đối với những người khác, đặc biệt như chị Thủy hoặc là chị Nghiên, là những người đang bị bắt giam, thì chỉ cầu xin cho họ bình an và vững vàng ở trong chốn lao tù. Em không mong gì hơn là họ có đủ sức khỏe và bình an để vượt qua khó khăn trước mắt.

Đối với những người phụ nữ khác thì em mong mọi người can đảm hơn một chút vì tương lai của chính con mình. Cuộc đời mình đã như thế rồi, mình không làm gì to lớn nhưng ít nhất, mình thấy những gì sai trái hay bất công thì mình lên tiếng mạnh mẽ hơn một chút trong cái việc dạy dỗ con cái để cho cuộc sống có thể thay đổi. Nếu mà mình thay đổi thì cuộc sống chắc chắn là nó sẽ phải thay đổi.”

Dù thuộc thành phần nào của xã hội thì người phụ nữ Việt Nam vẫn chứng tỏ được nguồn nội lực dồi dào vẫn mạnh mẽ chảy trong lòng mà Thượng Đế ban phát cho họ Sức sống này đã thúc đẩy cỗ máy kinh tế và xã hội cũng như văn hóa Việt Nam. Vai trò hết sức quan trọng này của phụ nữ cũng chứng minh rằng vần đề nam nữ bình đẳng vẫn là một suy nghĩ đúng đắn và cần phát huy thêm nữa.

Theo dòng thời sự:

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: