Welcome to BEAR’s BLOG!!!

Việt Nam khó thoát ‘bẫy thu nhập trung bình’

Posted by BEAR on Tháng Bảy 1, 2010

Việt Nam khó thoát ‘bẫy thu nhập trung bình’

Nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại khả năng Việt Nam khó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình trong Hội thảo “Mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam” do UB Kinh tế tổ chức sáng 23/6.

Cần quyết tâm chính trị lớn

Trình bày tham luận tại Hội thảo, GS Kenichi Ohno nhấn mạnhtăng trưởng chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên, luồng vốn FDI hay lợi thế vị trí địa lý thì sớm muộn gì cũng sẽ đến hồi kết.

“Việt Nam đã đạt đến một mức phát triển mà tại đó tăng trưởng hướng tới mức thu nhập cao hơn sẽ không thể được bảo đảm nếu như không đổi mới đáng kể quá trình hoạch định chính sách nhằm phát huy tiềm năng đầy đủ của đất nước”, GS Ohno nói.

Mô tả ảnh.
Với tiềm năng và lợi thế của mình, Việt Nam có thể sẽ còn được hưởng một nhịp độ tăng trưởng ấn tượng trong một thời gian nữa. Thế nhưng, nếu không có một công cuộc phát triển thần kỳ trong những thập kỷ tới, Việt Nam dường như sẽ chịu chung số phận như đã thấy ở nhiều nước đang phát triển

Theo GS Ohno, tăng trưởng mà Việt Nam có được trong một thập kỷ rưỡi vừa qua là do tác động của tự do hoá đúng thời điểm và sức mua từ các nước khác đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam.

“Nhưng hiện nay, với quá trình chuyển đổi một cách có hệ thống và sự hội nhập toàn cầu ngày càng trở nên sâu sắc, Việt Nam cần xây dựng giá trị nội tại để tiếp tục tăng trưởng và tránh rơi vào “bẫy thu nhập trung bình””, GS Ohno cảnh báo.

Chia sẻ nhận định này, TS Vũ Thành Tự Anh nêu lên thực tế tất cả các nước Đông Á thành công như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… đều duy trì được tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian rất dài khoảng 30 năm hoặc hơn nhưng Việt Nam chưa làm được điều đó.

Ông Tự Anh cho rằng muốn làm được như thế thì nguồn lực phải được phân bổ một cách hiệu quả, cụ thể khu vực nào có hiệu quả nhất của nền kinh tế thì phải được phân bổ một cách tương ứng.

“Nếu chúng ta chọn khu vực kém hiệu quả nhất làm động lực tăng trưởng, làm chủ đạo thì chúng ta phải chấp nhận đi chậm thôi”, TS Vũ Thành Tự Anh nói.

Chuyên gia đến từ Fulbright Việt nam cũng nhấn mạnh tất cả các nền kinh tế muốn thành công đều phải có cạnh tranh, ở đây là cạnh tranh trong nước và cạnh tranh với nước ngoài.

Nhưng ở VN thay vì việc bắt các tập đoàn cạnh tranh, DNNN cạnh tranh thì Nhà nước lại tạo ra những sân chơi riêng cho họ, giúp họ có được vị thế độc quyền trong thị trường nội địa, vì thế không có sức ép để doanh nghiệp đổi mới, phát triển.

Ở trạng thái như hiện nay, TS Vũ Thành Tự Anh cho rằng “Việt Nam nên phát triển khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ mà không nên tập trung quá nhiều vốn cho các doanh nghiệp nhà nước. Nền tảng của Việt Nam phải là các doanh nghiệp dân doanh”.

Và khi xác định được điều đó thì các chính sách liên quan đến nó phải nhất quán tạo điều kiện cho khu vực kinh tế này phát triển vì theo ông một thực tế ở VN là nhiều khi một chính sách rất tốt nhưng đến khi thực hiện cụ thể thì vì lợi ích đặc quyền đặc lợi của một số nhóm nó có thể bị biến dạng.

“Để làm được điều đó thì phải có một quyết tâm chính trị rất lớn và phải có một hệ thống chiến lược chính sách nhất quán và hệ thống thực thi ở dưới nó phải được cấu hình theo cách để hỗ trợ chứ không phải phá vỡ quy hoạch ấy”, TS Vũ Thành Tự Anh kết luận.

Đổi mới thể chế trong bối cảnh các nhóm lợi ích đã hình thành

TS Võ Trí Thành trong tham luận tại Hội thảo khẳng định để có thể tránh được nguy cơ tụt hậu, duy trì tốc độ tăng trưởng cao, phát triển bền vững, VN cần có những định hướng rõ hơn cho mô hình phát triển đất nước.

“Bài toán tổng thể ở đây chính là việc nâng cao năng lực thể chế, năng lực kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, và năng lực liên kết quốc tế để có thể đón bắt và tận dụng cơ hội có được, mô hình phát triển đảm bảo tốt các yêu cầu đó chính là lựa chọn đầy thách thức đối với VN”, ông Thành nhấn mạnh.

GS Võ Đại Lược cũng cho rằng sự chuyển đổi về thể chế là quan trọng nhất, “Nhưng để đổi mới thể chế thì phải đổi mới tư duy trong đó đổi mới tư duy của lãnh đạo cấp cao, những người đứng đầu đất nước là quan trọng nhất”.

Theo GS Lược, khái niệm thể chế trong nghĩa rộng có 3 lĩnh vực bao gồm hệ thống luật lệ, bộ máy điều hành và phương thức điều hành của nhà nước.

Ông Lược đánh giá Việt Nam đang thay đổi nhưng rất chậm so với yêu cầu phát triển của đất nước.

Ông cho rằng những nhóm lợi ích khác nhau trong xã hội đã hình thành và những nhóm lợi ích khác nhau thì yêu cầu đổi mới thể chế cũng khác nhau và thậm chí xung đột nhau.

Lợi ích của các nhóm đó không phải khi nào cũng đồng nhất với lợi ích phát triển của quốc gia, của đất nước, do vậy mà khó để có thể hình thành một sự nhất trí về mặt tư duy và thể chế.

Vẫn nặng bản sắc của ý chí

Còn trong bài viết gửi đến Hội thảo của mình, TS Vũ Minh Khương lại bày tỏ sự lo lắng:

“Chiến lược phát triển của Việt Nam dường như vẫn dựa trên nguyên lý chủ yếu là hối thúc đầu tư từ nguồn ngân sách đến nguồn FDI, trong khi coi nhẹ hiệu lực chiến lược, hiệu quả kinh tế, và tính bền vững của nền móng phát triển”.

Kết quả là, các dự án lớn như mía đường, xi măng lò đứng, lọc dầu Dung Quất trong thời gian qua không chỉ gây lãng phí rất lớn mà còn làm đất nước mất đi nhiều cơ hội nâng cấp thực lực cạnh tranh.

Ông Khương cũng cho rằng các đại dự án tới đây như mở rộng thủ đô Hà nội, xây dựng nhà máy điện hạt nhân, và xây dựng các tuyến tàu hỏa cao tốc dường như vẫn mang nặng bản sắc của ý chí hơn là bước đi khôn ngoan hoạch định bởi một tầm nhìn sâu rộng và tư duy chiến lược.

Một góc độ khác của sự hạn chế trong tầm nhìn và tư duy chiến lược mà TS Vũ Minh Khương cũng chỉ ra ở đây là chúng ta chưa quyết liệt cải cách và kiến tạo môi trường kinh doanh binh đẳng cho các doanh nghiệp quốc doanh.

“Nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp tục hoạt động với sự dung túng trong bao cấp, tùy tiện trong quản lý điều hành, thiếu trung thực trong báo cáo”, ông Khương khẳng định.

  • Cao Nhật


Tái cơ cấu Tập đoàn Vinashin

(TP 29-6-10) — Một thân hữu của viet-studies
gởi tôi tin này, hỏi tôi “Ba Dũng đang làm trò ảo thuật gì
đây?”. Xin bạn nào biết viết giùm một bài soi sáng cho bà
con! (Nên đọc lại bài Huỳnh Thế Du viết năm 2006:
Cơ hôi nào cho
ngành đóng tàu Việt Nam?
)


Lạ lùng câu chuyện tái cơ cấu Vinashin
(SGTT 30-6-10) —

Tái cơ cấu, Vinashin bị chẻ làm 3
(VnEx 30-6-10)



Vì sao Chính phủ tái cơ cấu Vinashin?

(TBKTSG 1-7-10) — Vài chi tiết có thể gây sốc!

Chính phủ nhận định nguyên nhân chủ quan là do Vinashin đầu tư dàn trải, việc quản lý dự án, công nợ, dòng tiền… còn nhiều hạn chế, yếu kém.

Bên cạnh đó, Vinashin cũng phải chuyển nhượng phần vốn góp, giảm vốn hoặc giải thể các công ty thành viên mà ngành nghề không gắn với ngành nghề sản xuất kinh doanh chính, các công ty hoạt động không hiệu quả và không cần thiết trong chiến lược phát triển của tập đoàn. Bởi tính đến cuối năm 2009, tập đoàn này dẫn đầu về số lượng công ty con, công ty cháu, công ty liên kết… lên đến khoảng 200 doanh nghiệp, sau ba năm rưỡi kể từ ngày thành lập (5-2006).

Phát hành trái phiếu và cấp thêm vốn vay nước ngoài cho Vinashin

Tất cả các khoản nợ mà Vinashin vay của các ngân hàng nhà nước hay ngân hàng thương mại mà Nhà nước có cổ phần chi phối, các công ty tài chính nhà nước sẽ được cơ cấu lại theo hình thức giãn nợ, khoanh nợ. Riêng các hợp đồng đóng tàu còn hiệu lực, hiệu quả, Chính phủ còn chỉ đạo các ngân hàng thương mại cho Vinashin tiếp tục được vay để hoàn thành và nhấn mạnh: “Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm túc chỉ đạo nói trên”.

Lỗ hổng luật pháp (TVN 27-6-10) — Vụ PetroVietnam
ký “thoả hiệp” với Tổng Cục Thuế. Chừng nào
thì nước Việt Nam sẽ chính thức “trao đổi đại sứ” với
PetroVietnam?

Nhóm lợi ích ở ngay trước mắt!


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: